Τετάρτη, 28 Φεβρουαρίου 2018

Με αφορμή το βιβλίο ΣΕΡΕΝΑΤΑ, του Τούρκου Ζουλφί Λιβανελί!

05 Απρ 2015

Πρόσφατα διάβασα τη "σερενάτα" του Τούρκου πολυπράγμονα ( συνθέτης, συγγραφέας, πολιτικός ) Ζουφλί Λιβανελί, από τις εκδόσεις Πατάκη. Ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα,  που σε φορτίζει με έντονα συναισθήματα και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον σου, ως την τελευταία σελίδα του. Ένα βιβλίο, που το συστήνω για ανάγνωση ανεπιφύλακτα. 
Η ανάγνωση του βιβλίου αυτού, πέραν των άλλων... σε βοηθάει να σχηματίσεις μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τη σημερινή Τουρκία. Πράγματα, που λίγο πολύ είναι γνωστά, όπως ο έντονα επιδεικνυόμενος  Τουρκικός Εθνικισμός, επιχειρείται να εξηγηθεί. 

Για παράδειγμα, όταν επισκέπτεσαι την Τουρκία, ένα από αυτά που σου κάνει εντύπωση, είναι η "πανταχού παρούσα" Τουρκική σημαία. Υψώνεται σε ιστούς, κρέμεται στις προσόψεις κτιρίων, στολίζει πλατείες, τοίχους, παντού σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, σε όλα τα μεγέθη, πολλές φορές και τεράστια μεγέθη. Σίγουρα, αυτή η επίδειξη της σημαίας των γειτόνων μας, πέρα από τα προφανή, υποδεικνύει και μία ανασφάλεια, του τουρκικού έθνους. Δεν έχουν ακόμα πιστέψει, ότι έχουν ολοκληρωθεί ως Τουρκικό έθνος... και με το δίκιο τους, 
Πέρα από όλες τις σκληρές, άδικες και απάνθρωπες πολιτικές που εφάρμοσαν, ώστε να εκδιώξουν κάθε ενοχλητικό κάτοικο αυτής της χώρας, ( Έλληνες, Αρμένιους κλπ ), έχουν να αντιμετωπίσουν και τις αντιθέσεις των μουσουλμανικών πληθυσμών, Κούδρων, Αλεβιτών κλπ. Το σημερινό τουρκικό έθνος, έχει οικοδομηθεί πάνω σε μια πανσπερμιά διαφόρων φυλών, με πολλές επιμιξίες και όλα αυτά επιχειρήθηκαν να κρυφτούν κάτω από το χαλί, με το πρόσχημα ότι  το Τουρκικό Έθνος ήταν ενιαίο και αδιάσπαστο. Σήμερα όμως που η τουρκική κοινωνία αργά αλλά σταθερά εκδημοκρατίζεται και φιλελευθεροποιείται, φυσικό είναι καθένας να αναζητά την πραγματική του Ταυτότητα... και ναι μεν μπορεί να μην αποποιούνται την τουρκική τους ταυτότητα αλλά θέλουν να γνωρίζουν και την πραγματική τους καταγωγή και θέλουν αυτή να γίνεται αποδεκτή, από το βαθύ κράτος της γείτονος. Το Τουρκικό κράτος δεν αισθάνεται ιδιαίτερα ευτυχές με τη λογική αυτή!
Επίσης, μία άλλη σημαντική παράμετρος στην ανάγνωση, είναι ηανάδειξη της σκληρότητας, που επιδεικνύουν τα κράτη, όλα τα κράτη, όταν καλούνται να εξυπηρετήσουν διάφορες πολιτικές σκοπιμότητες. Σκληρό, να αντιλαμβάνεσαι, πόσο λίγο μετρά η ανθρώπινη ζωή, όταν μπλέκει στα γρανάζια των κλεισμένων σε μυστικά γραφεία, γραφειοκρατών - διπλωματών του κόσμου αυτού. Μια τέτοια είναι και η ιστορία του ρουμάνικου πλοίου "Στρούμα", το οποίο  στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, φορτώθηκε με 700 περίπου Εβραίους, για να διαφύγουν από τους Ναζί και να οδηγηθούν στην Παλαιστίνη. Όχι μόνο δεν έφτασαν, αλλά είχαν και μια κατάληξη, πέρα για πέρα τραγική, αφού έγιναν μπαλάκι ανάμεσα στα συμφέροντα της Ναζιστικής Γερμανίας, της Μ. Βρεττανίας και της Τουρκίας. Άλλη, μία σκληρή ιστορία είναι αυτή, του "μπλε συντάγματος"...  Ρώσων πολιτών, τουρκικής καταγωγής, που πολέμησαν στο πλευρό των Ναζί στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παραδόθηκαν μαζί με τις οικογένειες τους και εκτελέστηκαν από τους Ρώσους ή προτίμησαν να πέσουν και να πνιγούν στα παγωμένα νερά, του ποταμού που χάραζε τα σύνορα, κάτω από τα μάτια των ομοεθνών τους, Τούρκων στρατιωτών.....  
Πόσες τέτοιες ιστορίες, δεν βρίσκεις καλά κρυμμένες, πίσω από μυστικά αρχεία, ηθελημένα ξεχασμένες ιστορίες, απαγορευμένες ιστορίες, στις κρυφές ( μαύρες ) σελίδες της ιστορίας κάθε λαού. Στη δική μας ιστορία, ποιος μπορεί αλήθεια να εξηγήσει, τι ανάγκη είχε  ο λαός μας, μετά τη λήξη του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου να συρθεί σε έναν σκληρό, ανηλεή, αδελφοκτόνο, εμφύλιο πόλεμο; Και μετά από αυτόν να σερνόμαστε ως χώρα, αρνούμενη να δεχθεί ως ίσους πολίτες της, τους ηττημένους του εμφυλίου; Αλλά και οι ηττημένοι να διακηρύσσουν ότι απλώς έθεσαν τα όπλα παρά πόδας! Και μετά, η κατάλυση της κουτσής, έστω Δημοκρατίας το 1967 και η μεγάλη προδοσία της Κύπρου! Ποιων τα συμφέροντα, ποιους μυστικούς σχεδιασμούς εξυπηρέτησαν όλα εκείνα τα τραγικά για το λαό μας γεγονότα; 
Το βιβλίο του Zulfu ;;Livaneli, πέρα από την απόλαυση της ανάγνωσης του, σου δίνει την ευκαιρία να σκεφτείς! Να σκεφτείς για τον Τουρκικό Λαό, τον Ελληνικό Λαό, τους Αρμένιους, τους Εβραίους ... που ενώ έζησαν δίπλα δίπλα, για αιώνες, μέσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, συγχρόνως στο κάθε γύρισμα της ιστορίας τους έπνιγε το βαθύ μίσος. Άραγε αυτό μπορεί να αλλάξει, να συνυπάρξουν κάποτε οι λαοί μας ειρηνικά ή είμαστε καταδικασμένοι απλώς να ανεχόμαστε ο ένας τον άλλο, μέχρι την επόμενη σφαγή; 

Κλείνοντας, για να απαλύνω τον πόνο που προκαλούν αυτές οι "δύσκολες"  περιπλανήσεις στα τραχιά μονοπάτια των σκέψεων μου, επιλέγω να ακούσω ένα αισιόδοξο τραγούδι, που με οδηγεί στην Πόλη της καρδιάς μας, του Νίκου Πορτοκάλογλου: Τανγκό στο Βόσπορο. 




Το πρώτο μου βιβλίο ( blogame)

06 Ιαν 2016

Αχ Μάνια! Είπα θα τη σκαπουλάρω με μια παλιά μου εγγραφή αλλά... όταν βλέπω όλη την ομήγυρη να συμμμετέχει με τέτοιο πάθος στο ωραίο (!) αυτό παιχνίδι, μου είναι αδύνατον να μείνω εκτός!

Το πρώτο μου βιβλίο, αληθινό βιβλίο, που θυμάμαι να διάβασα ήταν Ο ΜΙΚΡΟΣ ΝΑΥΑΓΟΣτου Κριστοφ Σμιθ. Μου το έφεραν δώρο στην ονομαστική μου εορτή, και θυμάμαι να ξεκινώ να το διαβαζω αμέσως και  μέσα σε λίγες ώρες να το έχω τελειώσει. Μα με ακολουθούσε για πολύ καιρό. Ο πρωταγωνιστής του, δεν θυμάμαι το όνομα του, ναυαγεί σε κάποιο ακατοίκητο νησί και επιβιώνει χάρη στην επιμονή του, χάρη στην εφευρετικότητα του και χάρη στην πίστη του.
Για μέρες πολλές, ζούσα ανάμεσα σε δυό κόσμους. Από την μια η καθημερινή μου ζωή, με τους φίλους μου, το σχολείο, την οικογένεια - ο κόσμος της πραγματικότητας που ζούσα... και από την άλλη, μόλις αφηνόμουν, χανόμουν, γινομουν κι εγώ ναυαγός, ζούσα σε ένα παράλληλο κόσμο, όπου όμως επιβίωνα παρά τις αντίξοες συνθήκες. Ήταν το πρώτο μου, ωραίο ταξίδι, από αυτά που χάρισαν τα βιβλία στη ζωή μου!
 Στη συνέχεια γνώρισα τον Ιούλιο Βερν, αγαπημένο της γενιάς μου.Πλωτή Πολιτεία, Από τη Γη στο Φεγγάρι, Γύρω από το Φεγγάρι, Ροβήρος ο Κατακτητής κλπ κλπ. Αλήθεια τι ταξίδια ήταν εκείνα, γεμάτα φαντασία και έξαψη, που ομόρφηναν την παιδική μου ηλικία!
Εκεί κοντά, διάβασα και τον Δον Κιχώτη, άλλο θαυμάσιο ανάγνωσμα.
Μα εκείνα που διάβαζα φανατικά ήταν τα  Κλασσικά Εικονογραφημένα.  Με τα θετικά και τα αρνητικά τους. Θετικά διότι με πολύ εύκολο τρόπο, με έφεραν σε επαφή με αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας αλλά... όσα κείμενα τα διάβασα από εκείνα τα εικονογραφημένα κλασσικά μου ήταν αδύνατον στη συνέχεια να τα διαβάσω στα κανονικά τους κείμενα... Δεν πειράζει όμως! Μου έχει μείνει στο μυαλό το Έγκλημα και Τιμωρία τουΝτοστογιέφσκι. Τι ιστορία αλήθεια! ... και σίγουρα ένα τέτοιο δυνατό ανάγνωσμα, συνετέλεσε στη διαμόρφωση του τελικού χαρακτήρα μου. 
Αναμνήσεις.... από τα ωραία - τελικά - παιδικά μας χρόνια!!!!!!

Τάσος Λειβαδίτης

05 Δεκ 2016

(μικρό αφιέρωμα)
Ο Αναστάσιος-Παντελεήμων Λειβαδίτης  ποιητής. ( Τάσος Λειβαδίτης )
Γέννηση20 Απριλίου 1922, Αθήνα Απεβίωσε30 Οκτωβρίου 1988, Αθήνα
Δυο ποιήματα του μόνο, που με δυσκολία μπόρεσα να ξεχωρίσω από το έργο του.....
NYXTEPINOΣ EΠIΣKEΠTHΣ (1972)   
Σε τι χρησίμεψαν λοιπόν οι αμαρτίες μου;
... όταν βράδιασε, άδειασα τα παπούτσια μου απ" όλους τους δρόμους κι έπεσα να κοιμηθώ ... 
O ίδιος γύριζε σπίτι του τώρα δίχως πρόσωπο - σαν το Θεό.
...είχαμε κάποτε γκρεμίσει όλους τους τοίχους για να χωρέσουν εκείνοι που έφευγαν
...σε τι είχα φταίξει, εμένα το μόνο μου έγκλημα ήταν ότι δεν μπόρεσα να μεγαλώσω, κυνηγημένος πάντα, που να βρεις καιρό ...
...γιατί την ώρα που πεθαίνεις, σαν ένας φονιάς που απομακρύνεται βιαστικά,
φεύγει από μέσα σου ο άγνωστος που υπήρξες.
... «τώρα, μου λέει, θα πάμε μακριά», « μα δεν βλέπεις, του λέω, μας ξέχασαν», «γι" αυτό» μου λέει ...
...στο βάθος του δρόμου το άγαλμα διηγιόταν στα πουλιά το αληθινό ταξίδι.
« μητέρα, ρώτησα κάποτε, που μπορούμε να βρούμε λίγο νερό για τ" άλογό μου΄», «μα δε βλέπω κανένα άλογο», «κι εσύ, μητέρα!» ...
Kανείς δε θα μάθει ποτέ με πόσες αγρύπνιες συντήρησα τη ζωή μου ...

ΤA XEIPOΓPAΦA TOY ΦΘINOΠΩPOY 1990 (εκδόθηκε μετά το θάνατό του ποιητή)
...η σιωπή κάνει τον κόσμο πιο μεγάλο, η θλίψη πιο δίκαιο ...
...κι ο έρωτας είναι η τρέλα μας μπροστά στο ανέφικτο να γνωρίσει ο ένας τον άλλο ...
Oλόκληρη η ζωή μου δεν ήταν παρά η ανάμνηση ενός ονείρου μέσα σε ένα άλλο όνειρο.
Tα ρολόγια σημαίνουν τις χαμένες ώρες, αλλά κανείς δεν τα πιστεύει ...
...οι ερωτευμένοι παντρεύτηκαν και τώρα γερνάνε πλάι σε ανθρώπους ξένους ...
...ω μα γιατί άφησα να μεγαλώσω, πώς ξεγελάστηκα ...
O κόσμος μόνο όταν τον μοιράζεσαι υπάρχει ...
Kάποτε θα μας πνίξουν τόσα ανείπωτα λόγια.
...κορίτσια που βγάζουν το φουστάνι τους για να μπουν στον ουρανό ...
H ελπίδα που κάνει ακόμα πιο αβέβαιο τον κόσμο.
T' άστρα ήταν το πρώτο μας αναγνωστικό.
κι ένα ηχητικό, όπου ο ίδιος ο ποιητής απαγγέλει..


κι ένα τραγούδι το οποίο ερμηνεύει ο Γ. Νταλάρας, σε σύνθεση του Μίκη Θεοδωράκη και στίχους τουΤάσου Λειβαδίτη..


Τάσος Λειβαδίτης - Τα Ελάχιστα

41cbac09fdb76527c122ca8be3755526Δεν είναι που έχασες τα πιο ωραία σου όνειρα.
Δεν είναι που φύγανε τα πιο ακριβά σου χρόνια.
Δεν είναι που είδες, όχι, τους τελευταίους σου φίλους
να σε προδίδουν ή να λιποταχτούν.
Ετούτη η τρύπα είναι φριχτή
στον τοίχο που με κόπο είχες σηκώσει , νύχτες άγρυπνος,
ρημάζοντας τα χέρια και τα χρόνια σου
στις πέτρες- τοίχο, για να σε κρύβει απ' την αμείλιχτη
αδιαφορία του κενού.
Και τώρα μια μικρή τρύπα, σχεδόν αόρατη, απ' όπου
μπαίνει αθόρυβα κι ανέκκλητα
όλο το ψύχος της μεγάλης ματαιότητας.
...........................................................................................................................................................................
Έρωτας (απόσπασμα)
Όλη τη νύχτα πάλεψαν απεγνωσμένα να σωθούν απ' τον εαυτό τους,
δαγκώθηκαν, στα νύχια τους μείναν κομμάτια δέρμα, γδαρθήκανε
σαν δυο ανυπεράσπιστοι εχθροί, σε μια στιγμή, αλλόφρονες, ματωμένοι,
βγάλανε μια κραυγή
σα ναυαγοί, που, λίγο πριν ξεψυχήσουν, θαρρούν πως βλέπουν φώτα,
κάπου μακριά.
Κι όταν ξημέρωσε, τα σώματά τους σα δυο μεγάλα ψαροκόκαλα
ξεβρασμένα στην όχθη ενός καινούργιου μάταιου πρωινού

Ντίνος Χριστιανόπουλος

30 Νοε 2014


Το Θεσσαλονικιό ποιητή, Ντίνο Χριστιανόπουλο, μέχρι πριν από τρία χρόνια, δεν τον γνώριζα, Ως όνομα βέβαια μου ήταν γνωστό, όπως κατά καιρούς ακούμε για διάφορους.... μέχρι εκεί. Ασχολήθηκα, μαζί του, όταν αρνήθηκε να παραλάβει το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων του υπ. Πολιτισμού, για το σύνολο του έργου του. Με την πράξη του αυτή αποδείκνυε συνέπεια, μιας και από το 1979, σε κείμενο του με τον τίτλο "Εναντίον", δήλωνε:  
Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ΄ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία, απ' το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε. Αυτό το απαίσιο «υπείροχον έμμεναι άλλων», που μας άφησαν οι αρχαίοι. 
Είμαι εναντίον των βραβείων, γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Βραβεύω σημαίνει αναγνωρίζω την αξία κάποιου κατώτερου μου -και κάποτε θα πρέπει να απαλλαγούμε από την συγκατάβαση των μεγάλων. Παίρνω βραβείο σημαίνει παραδέχομαι πνευματικά αφεντικά -και κάποτε θα πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από τη ζωή μας.
Είμαι εναντίον των χρηματικών επιχορηγήσεων. Σιχαίνομαι τους φτωχοπρόδρομους που απλώνουν το χέρι τους για παραδάκι. Οι χορηγίες μεγαλώνουν την μανία μας για διακρίσεις και τη δίψα μας για λεφτά· ξεπουλάνε την ατομική ανεξαρτησία μας. Είμαι εναντίον των λογοτεχνικών συντάξεων. Προτιμώ να πεθάνω στην ψάθα, παρά να αρμέγω το υπουργείο -κι ας με άρμεξε το κράτος μια ολόκληρη ζωή. Γιατί να με ταΐζει το Δημόσιο επειδή έγραψα μερικά ποιήματα; Και γιατί να αφήσω το Κράτος να χωθεί ακόμη περισσότερο στη ζωή μου;
Είμαι εναντίον των σχέσεων με το κράτος και βρίσκομαι σε διαρκή αντιδικία μαζί του. Ποτέ μου δεν πάτησα σε υπουργείο και το καυχιέμαι. Η μόνη μου εξάρτηση από το κράτος είναι η εφορεία, που με γδέρνει. Είμαι εναντίον των εφημερίδων. Χαντακώνουν αξίες, ανεβάζουν μηδαμινότητες, προβάλλουν ημετέρους, αποσιωπούν τους απροσκύνητους. Όλα τα μαγειρεύουν, όπως αυτές θέλουν. Δεξιές, αριστερές, κεντρώες -όλες το ίδιο σκατό. Είμαι εναντίον των κλικών. Προωθούν τους δικούς τους· τους άλλους, όλους τους θάβουν. Όποιοι δεν τους παραδέχονται, καρατομούνται. Κυριαρχούν οι γλύφτηδες και οι τζουτζέδες. Δεν έχω καμμιά αμφιβολία πως το μέλλον ανήκει στα σκουπίδια. Είμαι εναντίον των κουλτουριάρηδων. Όλα τ' αμφισβήτησαν, εκτός από τις τρίχες τους. Τους έχω μάθει για καλά. Xαλνούν τον κόσμο με την κριτική τους. Όλους τους βγάζουν σκάρτους και πουλημένους. Και μόλις πάρουν το πτυχίο, αμέσως διορίζονται στα υπουργεία· από παντού βυζαίνουν και ο ιδεαλισμός τους ξεφουσκώνει μέσ' στα βολέματα του κατεστημένου. Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογίας, σε οποιαδήποτε απόχρωση και αν μας την πασέρνουν. Όσο πιο γοητευτικές και προοδευτικές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι. Είμαι, προπάντων, εναντίον κάθε ατομικής φιλοδοξίας, που καθημερινά μας οδηγεί σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο· φταίνε και οι δικές μας παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε και εμείς που πετάμε το τσιγάρο μας στον δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, μήπως δεν φταίει και η δική μας σκαρταδούρα; ...  
Περιοδικό «Διαγώνιος» (Τεύχος 1, Ιανουάριος-Απρίλιος, 1979) 
Στο κείμενο αυτό βέβαια, δείχνει και τον ασυμβίβαστο χαρακτήρα του, μιας και αρνείται όχι μόνο το όποιο ανακάτωμα του κράτους στη λογοτεχνία αλλά δηλώνει ενάντιος και στις κυρίαρχες "πολιτιστικές αρχές", που διαμορφώνουν τη κοινή γνώμη, ανεβάζουν και κατεβάζουν λογοτέχνες.
Είναι προκλητικός, μιας που στην ίδια λογική, υποτιμά, άλλους ποιητές, απόλυτα καταξιωμένος στη συνείδηση μας, όπως τον Σεφέρη, τον Ρίτσο και τον Ελύτη. Τους δύο πρώτους, δηλώνει περιφρόνηση ενώ τον Ελύτη τον κατηγορεί πως: «  Ηταν τεμπέλης. Ηταν από πλούσια οικογένεια και ζούσε μια ζωή με το χαρτζιλίκι της μαμάς του και των αδελφών του για να είναι απερίσπαστος και να γράφει ποίηση. Μα είναι δυνατόν, επειδή είσαι ποιητής, να τεμπελιάζεις και να τρέχεις με τις πιτσιρίκες».   Και μόνο αυτή, η τελευταία πρόταση αρκεί για να δείξει το μέγεθος της πρόκλησης, αν αναλογιστούμε και τις δικές του σεξουαλικές ιδιαιτερότητες.  
Ποιούς παραδέχεται; Τον Καβάφη, του οποίου δηλώνει μαθητής, τον Διον. Σολωμό αλλά και το Βασίλη Τσιτσάνη... Αν εξαιρέσουμε τον πρώτο, που κανένας δεν "φοβάται", να τον εντάξει στον κατάλογο των σημαντικών δημιουργών, ελάχιστοι το τολμούν για τον Σολωμό, όσο για τον Τσιτσάνη, έναν εκπρόσωπο του ρεμπέτικου, πόσο αντιτίθεται στα ήθη της διανόησης μας, που όλοι έχουμε γνωρίσει.
Μάλιστα, έχει ιδιαιτέρως ασχοληθεί με το έργο του Τσιτσάνη, εκστασιάζεται με το τραγούδι του " Αρχόντισσα " και συμμετέχει στη ρεμπέτικη κομπανία "Η παρέα του Τσιτσάνη". 

Με τον Καβάφη τον συνδέει επιλέον ένα ποίημα με τον τίτλο Ιθάκη: 
 Δεν ξέρω αν έφυγα από συνέπεια
ή από ανάγκη να ξεφύγω από τον εαυτό μου,
τη στενή και μικρόχαρη Ιθάκη
με τα χριστιανικά της σωματεία
και την ασφυκτική της ηθική.
 Πάντως δεν ήταν λύση· ήταν ημίμετρο.
 Κι από τότε κυλιέμαι από δρόμο σε δρόμο
αποχτώντας πληγές κι εμπειρίες.
Οι φίλοι που αγάπησα έχουνε πια χαθεί
κι έμεινα μόνος, τρέμοντας μήπως με δει κανένας
που κάποτε του μίλησα για ιδανικά...
 Τώρα επιστρέφω με μιαν ύστατη προσπάθεια
να φανώ άψογος, ακέραιος, επιστρέφω
κι είμαι, Θεέ μου, σαν τον άσωτο που αφήνει
την αλητεία, πικραμένος, και γυρνάει
στον πατέρα τον καλόκαρδο, να ζήσει
στους κόλπους του μιαν ασωτία ιδιωτική.
 τον Ποσειδώνα μέσα μου τον φέρνω,
που με κρατάει πάντα μακριά·
μα κι αν ακόμα δυνηθώ να προσεγγίσω,
τάχα η Ιθάκη θα μου βρει τη λύση;
 Διαχωρίζει όμως αμέσως της θέση του λέγοντας ότι: "Ο Καβάφης είναι οπαδός της ηδονής και κάθε τι που κάνει θέλει να έχει και ηδονή μέσα του. Εγώ είμαι οπαδός της χριστιανικής αγωνίας."
Προκλητικά, αλλόκοτα θα έλεγα, παραδέχεται από πολύ νωρίς την ομοφιλοφιλία του, την οποία όμως καταδικάζει ως διαστροφή....
Προκλητικός, ακόμα και έναντι της μάνας του, όταν γράφει το ποίημα " Το χούφταλο ". . Δείτε εδώ μια ταινία μικρού μήκους, με πρωταγωνιστή τον ποιητή για αυτό το ποίημα:


Προκλητικός ακόμα και για τον Χατζιδάκι, ο οποίος μελοποιεί στίχους του, δημιουργώντας στο τέλος της ζωής του το δίσκο " Τα τραγούδια της Αμαρτίας " με ερμηνευτή τον Αντρέα Καρακότα. Λέγει: "Για τον Χατζιδάκι νιώθω μεγάλο σεβασμό αλλά και μεγάλη αδιαφορία για το μουσικό έργο του. Δεν είμαι θαυμαστής του. Το φαντάζεσαι! Δεν είμαι θαυμαστής του έργου του Χατζιδάκι". Ένα ωραιότατο τραγούδι είναι το "Ενός Λεπτού Σιγή".


Κάποιοι τον έχουν χαρακτηρίσει ως έναν αθεράπευτο εγωιστή, κάποιοι άλλοι ως χωριάτη που δεν γνώρισε τίποτε άλλο πέρα από τη Θεσσαλονίκη, κάποιοι άλλοι τον χαρακτήρισαν με αισχρό τρόπο για την ομοφιλοφιλία του, αυτοχαρακτηρίζεται ως σχεδόν αναρχικός, σίγουρα είναι μια από τις ιδιαίτερες λογοτεχνικές μορφές της σύγχρονης Ελλάδας.   Μια καλή εικόνα για το ποιός  είναι μπορείς να πάρεις από τη συνέντευξη που έδωσε στην εκπομπή " Στα Άκρα " , διάρκειας 3 ωρών και 35 λεπτών. 



   

Κλείνοντας, ένα ποίημα του από αυτά που ξχώρισα: 
Η ΘΑΛΑΣΣΑ
Η θάλασσα είναι σαν τον έρωτα:
μπαίνεις και δεν ξέρεις αν θα βγεις.
Πόσοι δεν φαγαν τα νιάτα τους -
μοιραίες βουτιές, θανατερές καταδύσεις,
γράμπες, πηγάδια, βράχια αθέατα,
ρουφίχτρες, καρχαρίες, μέδουσες.
Αλίμονο αν κόψουμε τα μπάνια
Μόνο καv μόνο γιατί πνίγηκαν πεντέξι.
Αλίμονο αν προδώσουμε τη θάλασσα
Γιατί έχει τρόπους να μας καταπίνει.
Η θάλασσα είναι σαν τον έρωτα:
χίλιοι τη χαίρονται - ένας την πληρώνει.
(1962)

Ξαναδιαβάζοντας το "Αναφορά στον Γκρέκο" ή η μοίρα των ελεύθερων ανθρώπων

03 Ιαν 2018

" Όπου  πάω κι όπου σταθώ,  κρατώ, ανάμεσα στα δόντια μου, σαν φύλλο δάφνη, την Ελλάδα! "
 Το να γράψεις για τον Καζαντζάκη, οτιδήποτε, δεν είναι μια πράξη εύκολη!
 Πρώτα πρώτα τι να γράψεις, όταν εκατοντάδες άλλοι ( πολύ πιο ειδικοί ) το έχουν κάνει πριν από σένα;
 Μπορώ απλώς να καταθέσω την προσωπική μου άποψη και μόνο! Με έναυσμα την ταινία του Σμαραγδή, (που κάποιοι απόλαυσαν και κάποιοι άλλοι την λοιδόρησαν στον έσχατο βαθμό), επιβεβαιώθηκε για μια ακόμα φορά ότι οι αληθινά μεγάλοι, είτε έχουν φανατικούς φίλους είτε πραγματικούς εχθρούς. Κι ο Καζαντζάκης έχει πάρει τη θέση του, ανάμεσα στους μεγάλους των ελληνικών γραμμάτων
  Δεν είναι νομπελίστας, κάλλιστα θα μπορούσε να είναι, αλλά όπως όλοι μας ξέρουμε, τα Νόμπελ Λογοτεχνίας ( και τα άλλα ), δεν δίνονται πάντα με καθαρά κριτήρια. Και εκείνα τα χρόνια, η ελληνική κυβέρνηση, η ελλαδική εκκλησία και πιθανότατα και όσοι εμπνέονταν από το κλίμα του Μακαρθισμού, σίγουρα δεν ήθελαν το Νόμπελ Λογοτεχνίας να δοθεί στον Καζαντζάκη. Γιατί; Διότι πολύ απλά δεν προσκύνησε κανέναν! Ούτε τάχθηκε με καμία από τις δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις στον εμφύλιο ούτε δήλωνε πιστός όπως θα ήθελαν οι ηγεσίες των Χριστιανικών εκκλησιών, αυτός, που όταν έγραφε για τον Χριστό, το έκανε αισθανόμενος τον αληθινό ανθρώπινο πόνο και όχι με την πομπώδη αλαζονία των Ιεραρχών.  
 Ήταν ο Λογοτέχνης, που το έργο του ξεχειλίζει από Ελλάδα, που υμνεί την Κρήτη, που εξυψώνει τον άνθρωπο 

και που συνεχώς βάζει ερωτήματα, στα οποία προσπαθεί να δώσει απαντήσεις, κυρίως για τον εαυτό του και στη συνέχεια να προβληματίσει τον αναγνώστη του. Πρώτα έγραφε για εκείνον και μετά για τους πιθανούς αναγνώστες του. 
 Διαβάζοντας και πάλι το βιβλίο του ( Αναφορά στον Γκρέκο ), μέσα από την εξιστόρηση των προσωπικών του βιωμάτων, μέσα από την προσπάθεια σου να ξεμπλέξεις την αλήθεια από το μύθο, μέσα από τις βαθύτερες σκέψεις του, τις συνεχείς περιπλανήσεις του, τελικά διακρίνεις την αγωνία του ανθρώπου εκείνου που δεν συμβιβάζεται με αυτά που του δίνονται απλόχερα απ, τη ζωή αλλά θέλει να πάει πιο πέρα, να φύγει απ΄τις ευκολοδιάβατες λεωφόρους και να περάσει στα δύσβατα μονοπάτια των αναζητήσεων εκείνων των αληθειών που δεν σου προσφέρονται έτοιμες, ...στο πιάτο. Διακρίνεις την αγωνία του ανθρώπου εκείνου, που δεν αρκείται στις αλήθειες που ικανοποιούν, φανατίζουν, την μάζα του ανθρώπινου είδους. Αυτές είναι πολύ μικρές για τα μέτρα αυτού του ιδιαίτερου Λογοτέχνη μας.
 Αναζητά συνεχώς την προσωπική του ελευθερία, να σπάσει τα δεσμά που του κληροδότησαν οι πρόγονοι του, να ξεφύγει από το "βάρος" του ίδιου του πατέρα του, (απελευθερώνεται με το θάνατο του). Κι αυτό σε αντιδιαστολή με το θαυμασμό του για τον τόπο καταγωγής του, την Κρήτη, που του έδινε δύναμη, τον ενέπνεε, τον γέμιζε με χρώματα, γεύσεις και κυρίως ιστορίες. 
  Στο έργο του, δεν αμφισβητείται η ύπαρξη του Θεού, ίσα ίσα. Αυτό που αμφισβητεί, αυτό που ψάχνει σε όλη του τη ζωή είναι πως η ύπαρξη του Θεού συμβιβάζεται με τις επίσημες ερμηνείες, τις διδασκαλίες ή τις καθοδηγήσεις των Θρησκευτικών ηγετών. Παθιάζεται μα στη συνέχεια αμφισβητεί τις  πολιτικές ιδεολογίες.  Απελευθερώνουν τον άνθρωπο ή τον αιχμαλωτίζουν σε κάθε μικρό και ταπεινό της ύπαρξης μας; 

Στα έργα του, ο Χριστός είναι ένας άνθρωπος επί της γης, ο οποίος αδυνατεί να αποδεσμευτεί από τα δεσμά της Θεϊκής εντολής, την οποία φέρει και αυτό δημιουργεί τεράστιες εντάσεις στη ψυχή του. Αιρετικό θα τον έλεγε κανένας, σίγουρα, μα κανείς δεν σκέφτεται ότι η ίδια η διδασκαλία του Χριστιανισμού αυτό επιτάσσει στους πιστούς της, να φτάσουν στη θέωση μέσα από την πάλη τους ενάντια στην ανθρώπινη φύση τους; Τι άλλο νομίζει κανείς ότι κάνει ο Καζαντζάκης όταν γράφει την "Ασκητική", ή το " Ο Χριστός ξανασταυρώνεται " ή τον Τελευταίο πειρασμό; Αναζητά εκείνον τον κρυφό κώδικα που συνδέει αληθινά τον άνθρωπο με το Θεό!
Μα και οι άλλοι ήρωες του, ο Καπετάν Μιχάλης ή ο Ζορμπάς, δεν είναι τα τέλεια παραδείγματα, των ασυμβίβαστων ανθρώπων, με τη πραγματικότητα που τους περιβάλλει; Μέσα από τη δική τους ζωή δεν προβάλλονται σημαντικές, ανθρώπινες, διαχρονικές αξίες; Η αγάπη για την ελευθερία και η αγάπη για τη ζωή;
 Αλλά όλα αυτά λίγο πολύ έχουν απαντηθεί από αυτούς που ξεψάχνισαν τον συγγραφέα και το έργο του. Εμένα το τελικό μου ερώτημα είναι άλλο. Γιατί οι εξουσίες, θρησκευτικές, πολιτικές, κομματικές, ενώ βλέπουν ότι το έργο του Καζαντζάκη αγαπήθηκε όσο λίγων απ' τον Λαό μας, αυτές τον απαρνιούνται ακόμα και σήμερα, αρνούμενες να αναγνωρίσουν ότι τουλάχιστον ήταν ένας απ΄τους λαμπρότερους μυθιστοριογράφος της πατρίδας μας.
Απάντηση: Τους αληθινά ελεύθερους ανθρώπους κανείς δεν τους θέλει να προβάλλονται ως πρότυπα στην κοινωνία. Διότι η ελεύθεροι άνθρωποι το πρώτο που αμφισβητούν είναι τις ίδιες τις εξουσίες. Τις ανθρώπινες εξουσίες!
"Δεν ελπίζω τίποτα!
Δεν φοβάμαι τίποτα!
Είμαι λεύθερος!"

Δες και: Καζαντζάκης του Σμαραγδή, την είδα και....

Καζαντζάκης του Σμαραγδή, την είδα και....

24 Νοε 2017

 



Απόψε είχα τη χαρά να δω τη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή: "Καζαντζάκης"... η οποία με κατενθουσίασε! Η ζωή του μεγάλου Έλληνα συγγραφέα, περνά από την οθόνη με τρόπο αβίαστο και δίνοντας σου την αίσθηση ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο στη ζωή των μεγάλων δημιουργών. Ιδιαίτερα σημαντική η παρουσία της γυναίκας του Ελένης για την συγγραφική του πορεία! Επιβεβαιώνεται η ρήση ότι πίσω από έναν σπουδαίο άντρα πάντα βρίσκεται μια σπουδαία γυναίκα! Έκπληξη για μένα ο ρόλος του Άγγελου Σικελιανού, (επιστήθιου φίλου του Καζαντζάκη) του μεγάλου μας λυρικού ποιητή αλλά και με τις πολλές του ιδιορρυθμίες. Τελείως διαφορετική η παρουσία του από αυτήν που έχουμε μάθει στα σχολικά μας χρόνια. 
Οι φιλοσοφικές αναζητήσεις του μεγάλου μας λογοτέχνη, η άρνηση του να υπηρετήσει με αλόγιστο φανατισμό τις όποιες ιδεολογίες, το δέσιμο με την ιδιαίτερη πατρίδα του, ο ισχυρός, καταπιεστικός δεσμός με τον πατέρα του, η απομόνωση του ζευγαριού στην Αίγινα στα χρόνια της κατοχής, η εχθρική αντιμετώπιση του έργου του από την εκκλησία ( δυτική και ορθόδοξη ), οι πολιτικές παρεμβάσεις για να μην είναι καν υποψήφιος για το Νόμπελ λογοτεχνίας, η αυτοεξορία του στη Γαλλία, παρουσιάζονται με μια νότα αισιοδοξίας και όχι μεμψιμοιρίας από τον σκηνοθέτη. Αυτή εξάλλου είναι και η σκηνοθετική ματιά στην οποία μας έχει συνηθήσει ο Σμαραγδής.
Καταπληκτικός ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος στο ρόλο του Καζαντζάκη, πολύ καλή η Μαρίνα Καλογήρου ως Ελένη ( η σύζυγος του Καζαντζάκη) και ιδιαίτερα καλός ο Νίκος Καρδώνης, ως Αγγελος Σικελιανός.
Ο Καπετάν Μιχάλης από πολλούς θεωρείται το κορυφαίο έργο του. Όχι άδικα! Τώρα όμως θα διαβάσω ξανά, το "Αναφορά στον Γκρέκο", πάνω στο οποίο βασίστηκε το σενάριο της ταινίας.
Με λίγα λόγια, δείτε την ταινία. Δεν είναι χολιγουντιανή υπερπαραγωγή αλλά είναι μια υπέροχη ταινία του νέου ελληνικού κινηματογράφου. Μια ταινία, που βάζει το μυαλό μας να σκεφτεί σε πολλά επίπεδα, να θυμηθούμε παλιότερα διαβάσματα μας και να νιώσουμε λίγο πιο περήφανοι για τα "άξια τέκνα της πατρίδας μας" και να νιώσουμε λίγη ακόμα θλίψη για τις μικρόψυχες στιγμές της αγαπημένης μας πατρίδας!

Θεόδωρος Αγγελόπουλος, στιγμιότυπο!

ΑΛΛΟΣ ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥΣ...ΕΦΥΓΕ!

25 Ιαν 2012

Λύπη για τον ξαφνικό θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου!
Από αφιέρωμα της ΝΕΤ: Ο Αγγελόπουλος με  έναν συνεργάτη του γυρίζουν τα χωριά της Ηπείρου. Προσπαθεί να ανακαλύψει ένα χωριό που να ταιριάζει με το θέμα της ταινίας Μεγαλέξανδρος. Προς το τέλος της ημέρας βρίσκονται στο Συρράκο! Τέλος καλοκαιριού, μόλις έχει τελειώσει το πανηγύρι του αποχαιρετισμού των Βλάχων , μπαίνουν στο καφενείο του χωριού. Δεν υπήρχε ηλεκτρικό τότε στο χωριό ( δεκαετία του 70 ), και φωτίζονταν με λάμπες πετρελαίου! Στην άκρη του καφενείου άναβε η ξυλόσομπα!
Ρωτάει ο καφετζής: - Πώς από εδώ;
Απαντάει ο συνεργάτης του Αγγελόπουλου: - Να, ο κύριος Αγγελόπουλος ψάχνει για ένα χωριό για την επόμενη ταινία του.
- Ο κύριος είναι ο Αγγελόπουλος;
-Ναι!
Σκέφτεται ο σκηνοθέτης, μάλλλον με μπερδεύει με τον τραγουδιστή!
- Ο Αγγελόπουλος ο σκηνοθέτης; συνεχίζει ο καφετζής.
- Έχεις δει τις ταινίες μου; ρωτά ο σηνοθέτης.
- Ναι, βέβαια, όλες!!!
- Που ρε παιδί μου;
- Να κατεβαίνουμε όλο το χωριό στην Πρέβεζα και τις βλέπουμε.... Να ρώτα και των μπάρμπα Γιώργο!
Ο μπάρμπα Γιώργος ήτανε ένας γέροντας, με την παραδοσιακή στολή του καθόταν στην άκρη του καφενείου.
Ο Αγγελόπουλος τον ρωτά: - Για πες μου μπάρμπα, σ΄ αρέσουν οι ταινίες μου;
-Άκου να σου πω παιδί μου! Πολλά από αυτά δεν τα κατάλαβα, αλλά... αυτές είναι δικό μας πράμμα!
- Η καλύτερη κριτική που πήρα ποτέ, μονολογεί ο Αγγελόπουλος!

Τρίτη, 27 Φεβρουαρίου 2018

Ο δικός μου ...Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες

Ο δικός μου ...Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες

21 Απρ 2014

Λίγοι λογοτέχνες είναι αυτοί που ο καθένας μας ξεχωρίζει και τους αγαπά για το σύνολο του έργου τους - ή έστω για το μεγαλύτερο μέρος του έργου τους, Προσωπικά αγάπησα τη γλώσσα γραφής του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, μ΄ έχουν συνεπάρει τα ταξίδια του Νίκου Καββαδία,  μ΄ έχουν γεμίσει αισιοδοξία τα ποιήματα του Οδυσσέα Ελύτη, με προβλημάτισαν οι σκοτεινές περιπλανήσεις του Τσαρλς Μπουκόφσκι. Μα πιο πολύ απ΄ όλους, νομίζω, ότι αγάπησα τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες.
Πολλές φορές είναι δύσκολο να περιγράψεις ακριβώς γιατί ανάμεσα σε πλήθος σπουδαίων δημιουργών, εσύ επιλέγεις τον ένα. Πιθανόν αυτό να οφείλεται στο ότι αφήνεις στα συναισθήματα τον πρώτο λόγο έναντι των λογικών και επιστημονικοφανών υπολογισμών, όταν έρχεσαι σε επαφή με ένα λογοτεχνικό κείμενο. Και ποιός δεν το κάνει; Αυτό επιδιώκει και ο κάθε δημιουργός. Τα έργα του να μιλάνε όσο πιο άμεσα γίνεται στην καρδιά. Οι αναλύσεις, η αναζήτηση αιτιών και επεξηγήσεων είναι για άλλους, όχι για τον απλό αναγνώστη όπως είμαστε οι περισσότεροι! ( Μα πόσο χλευάζω όλους αυτούς του αναλυτές των κειμένων, που σκέπτονται τόσο μακριά από το δημιουργό αλλά τόσο κοντά στην μικρότητα τους )
Ακόμα θυμάμαι το πόσο με συνεπήραν τα "100 Χρόνια Μοναξιάς". Νέος ήμουν ακόμα, όταν με οδήγησε μέσα από μονοπάτια μοναδικά, παραμυθένια, σε ένα κόσμο όλο φαντασία και υπερβάσεις, ο οποίος όμως δεν μου φαινόταν και τόσο ξένος, όσο ήταν στην πραγματικότητα. Μαγικό ρεαλισμό το είπαν.
Λίγο αργότερα διάβαζα το " Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας " για τη δύναμη του ανεκπλήρωτου έρωτα, την αναμονή για την εκπλήρωση του και την τελική νίκη - ή όχι; Το " Περί έρωτος και άλλων δαιμονίων " για τα πάθη των ανθρώπων. Και,και,και... και σε όλα του τα βιβλία, παρά τις αναπόφευκτες επαναλήψεις, κατόρθωνε να με οδηγήσει πέρα από τα στενά όρια της απλής ανάγνωσης ενός μυθιστορήματος, σε έναν κόσμο όπου σχεδόν ζούσα δίπλα στους πρωταγωνιστές του. Ένιωθα την ατελείωτη υγρασία, τη ξηρασία και τη σκόνη, την ατελείωτη μοναξιά, ακολούθησα στο μακρύ του ταξίδι τον Aureliano Buendiaστεναχωρήθηκα με την αποπνικτική αίσθηση του θανάτου στο "Φθινόπωρο του Πατριάρχη ", δικαιολόγησα την αθώα Ερέντιρα έναντι της μεγάλης μάμα.... 
Από κει ψηλά που βρίσκεται πια, τι χαρά άραγε να νιώθει, όταν βλέπει όλους εμάς; Όλους εμάς, που κάθε φορά που ολοκληρώναμε κάποιο από τα βιβλία του, κλείναμε τις σελίδες του με την απόλυτη ικανοποίηση που αναζητά ο κάθε αναγνώστης. Εμάς που μας πήρε μαζί του ταξίδι, παρέα με την πένα του, το μυαλό του, η ψυχή του.
Σε ευχαριστούμε Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες!

Αργύρης Χιόνης ( απόπειρα γνωριμίας )

Αργύρης Χιόνης ( απόπειρα γνωριμίας )

28 Δεκ 2016

                         
Τον ποιητή Αργύρη Χιόνη, τον ανακάλυψα μέσα από το βιβλίο του, "Το οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες ", μια συλλογή διηγημάτων*. Διηγήματα, γραμμένα θα έλεγα με σαρκαστική διάθεση, που κατακρίνουν όλα αυτά που κτίζουν γύρω μας έναν κόσμο φυλακή. Γραμμένα επίσης, με διδακτική διάθεση αλλά όχι με τον τρόπο που είμαστε συνηθισμένοι. Διηγήματα απλών πραγμάτων, με τέλος πολλές φορές απρόσμενο, τα οποία βρίσκονται πολύ κοντά στη φύση. Τη φύση, κοντά στην οποία έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, απομονωμένος σχεδόν, σε ένα μικρό χωριό 30 κατοίκων στην ορεινή Κορινθία, αφότου επέστρεψε από την Ευρώπη. 
Ζούσε και χαιρόταν τη φύση, μέσα στην οποία επέλεξε να ζει. Εμπνεόταν και έπαιρνε ζωή, διδασκόταν και "δίδασκε" μέσα από αυτήν. Είχε πει ο ίδιος: "... η φύση, που είναι η μάνα που μας γεννάει και αυτή που  μας τρώει. "      Δεν υπάρχει μεγαλύτερη δασκάλα από τη φύση "

  Ποιήματα γράφει από πολύ μικρός, από τα 14 του. Από λαϊκή γειτονιά και φτωχή οικογένεια, τα πρώτα ποιητικά του ακούσματα είναι οι μαντινάδες και τα αποσπάσματα του Ερωτόκριτου, που τραγουδούσε η Κρητικιά μητέρα του στο σπίτι. Πολύ νέος ξενιτεύεται, πρώτα στη Γαλλία, μετά στην Ολλανδία. Εκεί παίρνει και το πτυχίο του στην ιταλική φιλολογία. "..σπούδασα ιταλικά για να μπορέσω να διαβάσω τον Δάντη από το πρωτότυπο..." μας λέει. Για ένα διάστημα εργάζεται στο Συμβούλιο της Ευρώπης, μέχρι, που παίρνει την απόφαση να τα αφήσει όλα και να επιστρέψει στην Ελλάδα.

Ποια η άποψη του για την ποίηση; 
Ο ίδιος, λέει: Ο ποιητής μπορεί να μιλάει για την εποχή του με έναν τρόπο, που να μην χαϊδεύει τα αυτιά των ανθρώπων αλλά να τους απαλαίνει, να τους γλυκαίνει τον πόνο " 
Η ποίηση είναι ένα είδος παραμυθίας. Οι άνθρωποι προσφεύγουν στην ποίηση -όσοι την αγαπούν- για να έχουν αυτή την παραμυθία, την παρηγοριά, δηλαδή είναι ένας τρόπος να παρηγορηθούμε για τα πράγματα τα αποτρόπαια που συμβαίνουν γύρω μας ".
ΚΟΥΦΟΝ ΓΑΡ ΧΡΗΜΑ ΠΟΙΗΤΗΣ..
.
Σου 'δωσα δυο πόδια ποίησή μου
Για να πορευτείς προς τους ανθρώπους
Σου 'δωσα δυο χέρια να τους αγκαλιάσεις
Σου 'δωσα κι ένα γυμνό διάφανο κορμί
( διάφανο δέρμα για να φάινεται η σάρκα,
διάφανη σάρκα για να φαίνονται τα κόκαλα,
διάφανα κόκαλα για να μην κρύβουν το μεδούλι)
Για να μπορούν να βλέπουν οι άνθρωποι
Όλο το μέσα κόσμο σου κι ακόμα
Τον κόσμο που 'ναι πίσω σου και πέρα
Και μοναχά το πρόσωπό σου ποίησή μου
Σκέπασα μ' ένα πέπλο μισοδιάφανο
Να φαίνεται και να μη φαίνεται
Στα μάτια σου ο πόνος
Να φαίνονται και να μην φαίνονται
Τα χείλια σου όταν τραγουδάς                   
Τα ποιήματά μου θα επιζήσουν
Του χεριού μου που τα γράφει
Είναι πιο δυνατά απ' το χέρι μου που τρέμει
Κάθε φορά που εκτελεί τις εντολές τους
Τα ποιήματά μου με ποιούν δεν τα ποιώ
Το πρόσωπό μου αδιάκοπα αλλάζουν
Λες και είμαι ζύμη και με πλάθουν
Τα μόνα ποιήματα που ποίησα εγώ
Τα μόνα που ήταν πιο αδύναμα από μένα
Είναι όσα τόλμησα να σκίσω ή να μην γράψω...

"Κάθε λέξη είναι μια αχτίδα.
Κάθε ποίημα μια απόπειρα φωτός"       
                                                           " Απόπειρες φωτός "


Υπηρετούσε μια ποίηση, βάλσαμο στις πληγές των ανθρώπων, η οποία όμως φροντίζει, στην πρώτη ανάγνωση, να ξύσει τις πληγές σου, να σου θυμίσει  τον σκληρό, αληθινό κόσμο, μέσα στον οποίο ζούμε. 
ΕΞΟΔΟΣ
Μέσα στον κόσμο ανάμεσα
Σ' εκατομμύρια άστρα τ' άστρο Γη
Πάνω στη γη τριγυρισμένη
Από στεριές και θάλασσες τριγυρισμένη
Από χιλιάδες χώρες μία χώρα
Μέσα στη χώρα ανάμεσα
Σε πολιτείες και χωριά μια πολιτεία
Μέσα στην πολιτεία κυκλωμένο
Από χιλιάδες σπίτια ένα σπίτι
Μέσα στο σπίτι ανάμεσα
Στα έπιπλα μια γυάλα
Μέσα στη γυάλα ένα χρυσόψαρο
Ένας άνθρωπος κάθεται και το κοιτά
 Κάποτε πρέπει τ' απαραίτητο να βρούμε
Κουράγιο ν' αντιμετωπίσουμε το μπόι μας
Να πάψουμε προέκταση να είμαστε
Όλων αυτών των μπαλκονιών και των βημάτων
Κι όχι μονάχα να κατέβουμε από αυτά
Αλλά και να επιτρέψουμε στα γόνατά μας να λυγίσουν
Να διπλωθούμε και να κάτσουμε κατάχαμα
Κι έτσι με σιγανή φωνή και δίχως χρώμα
Να πούμε ιστορίες για όσους πέρασαν
Κάτω απ' το χώμα αφού πρώτα
Σύρανε τις ξεκοιλιασμένες τους ψυχές
Επάνω σε μπαλκόνια και σε βήματα
Να πούμε ιστορίες για όσους πολεμήσανε
Και χάσανε τη μάχη γιατί ήταν
Πιο ήσυχος ο εχθρός κι ακόμα
Για όσους νικηθήκαν επειδή δεν πολεμήσανε

Τέτοια κοινά τέτοια καθημερινά διηγώντας
Με σιγανή φωνή και δίχως χρώμα
Ν' αφήσουμε η βροχή των ημερών
Να κάνει τη δουλειά της πάνω μας 
πως δεν τόλμησα να τοΑναριοτόμουν 
Του άρεσε να ζει μονάχος, απομονωμένος σχεδόν, δίχως τηλεόραση καν στο σπίτι του, (  οποία θα τον αποσπούσε από τα διαβάσματα του και τη γραφή). Δεν ήταν όμως ξεκομμένος από τα προβλήματα που κάθε τόσο απασχολούν όλους μας, από τα σημαντικά γεγονότα του κόσμου. Είχε αναπτύξει μια  δική του φιλοσοφία ζωής, την οποία μάλιστα, προσπάθησε να μεταφέρει στη νέα γενιά, σε μια ομιλία αποφοίτων της περιοχής του, ανήμερα της επετείου του 40, το 2011 (δύο μήνες μόλις, προτού πεθάνει ):
"... ΟΧΙ λοιπόν στην υπερκατανάλωση αγαθών και τις επίκτητες ανάγκες που μας δημιούργησαν οι έμποροι των εθνών.
ΟΧΙ στις πιστωτικές κάρτες και τις τοκογλυφίες των τραπεζών.
ΟΧΙ στα δάνεια που δεν μπορούμε να ξεπληρώσουμε.
ΟΧΙ στον παλαιοκομματισμό και τους κομματάρχες.
ΟΧΙ στη δαγκωτή ψήφο.
ΟΧΙ στο μέσο και στο κωλογλείψιμο. ΝΑΙ στην αξιοκρατία.
ΟΧΙ στον κομματικό οπαδισμό, γιατί διόλου δεν διαφέρει από τον χουλιγκανισμό των γηπέδων.
ΟΧΙ στην προσωπολατρία και οικογενειολατρία.
ΟΧΙ στην ψευδαίσθηση ότι ψηφίζοντας κάθε τέσσερα χρόνια τους εκλεκτούς ηγέτες μας εκτελούμε το δημοκρατικό καθήκον μας, και από 'κεί και πέρα δεν έχουμε άλλο ρόλο από το να τους χειροκροτούμε ή να τους βρίζουμε ανάλογα με το αν υπηρετούν ή όχι τα προσωπικά μας συμφέροντα.
ΟΧΙ στα κομματικοποιημένα και ενίοτε κρατικοδίαιτα συνδικάτα που λειτουργούν συντεχνιακά, φροντίζοντας μόνο για τα μέλη τους και γράφοντας στα παλιά τους τα παπούτσια την υπόλοιπη κοινωνία.
ΟΧΙ στην παιδεία που δημιουργεί εξειδικευμένα ανδρείκελα, αναίσθητους τεχνοκράτες, αυταρχικούς χαρτογιακάδες, γελοίους γιάπηδες και αρπακτικά golden boys. ΝΑΙ στην παιδεία που παράγει την απαραίτητη εξειδίκευση, διευρύνει γενικότερα το πνεύμα και δίνει νόημα ουσιαστικό στη ζωή.
ΟΧΙ στην πατριδοκαπηλία και τον στείρο εθνικισμό.
ΟΧΙ στο ρατσισμό και την ξενοφοβία.
ΟΧΙ στην καταστροφή του περιβάλλοντος. Πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε ότι ο κόσμος αυτός δεν πλάστηκε για μας, και μας ανήκει όσο ανήκει και στο πιο ελάχιστο μυρμήγκι. Δεν είναι παιχνίδι που μας χάρισε ο μπαμπάς μας και μπορούμε να το σπάσουμε για να δούμε τι έχει μέσα.
ΟΧΙ στην εκδρομική ή τουριστική φυσιολατρία. ΝΑΙ στην απόλυτη ταύτισή μας με τη φύση.
ΟΧΙ στην τεμπελιά. ΝΑΙ στην εργασία, ακόμα και σ' αυτήν που δεν έχει σχέση με τις σπουδές που κάνουμε. Σε εποχές σαν αυτή που διανύουμε και που τίθεται ζήτημα επιβίωσης καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή. Καμιά δουλειά δεν είναι μόνο για τους περιφρονητέους μετανάστες.
ΟΧΙ στην τηλεόραση, όπου στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων μαθαίνουμε ποια glamorous ανύπαρκτη παντρεύτηκε με τον αντίστοιχό της  glamorous ανύπαρκτο. ΝΑΙ στον πολιτισμό. ΝΑΙ στη μουσική. ΝΑΙ στο θέατρο. ΝΑΙ στον κινηματογράφο. ΝΑΙ και πάλι ΝΑΙ στο βιβλίο.
ΟΧΙ στον αθέμιτο ανταγωνισμό, στο διαγκωνισμό και στον ψευτοπαλλικαρισμό, στην τζάμπα μαγκιά, στο «ξέρεις ποιος είμαι εγώ μωρέ;». ΝΑΙ στο συναγωνισμό, στην ευγενή άμιλλα, τη συντροφικότητα, την αλληλεγγύη ...»
Αυτά τα ΟΧΙ μαζί με τα ΝΑΙ, θα έλεγα ότι θα μπορούσαν να είναι η ΒΙΒΛΟΣ, ενός οποιουδήποτε ανθρώπου, με απόλυτη συνείδηση της πραγματικότητας μέσα στην οποία ζούμε. Ένας οδηγός ζωής, που δεν αρκείται στα εύκολα που μας προσφέρει -εκ του πονηρού- ο σύγχρονος πολιτισμός. Ο μπούσουλας εκείνος, που θα χαρίσει στη ψυχή μας, την απαραίτητη ηρεμία, απλά και μόνο για να χαρούμε... την ύπαρξη μας στον κόσμο αυτό.

Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη η ομιλία, εδώ:  https://www.thepressproject.gr/article/49619
Ζούσε την μοναχικότητα του με τον δικό του τρόπο. Στο χωριό είχε σχέσεις με τους λιγοστούς κατοίκους του, συμμετείχε στα κοινά της περιοχής του, ήταν ευχάριστος στις κοινωνικές συναναστροφές του... δεν του άρεσε όμως η συναναστροφή με το συνάφι του: " Δεν μπορώ να έχω σχέσεις με το συνάφι, αγαπώ τους συναδέλφους μου κι έχω πολύ καλές σχέσεις αλλά εξ αποστάσεως..."  Δεν έβρισκε ενδιαφέρον στις παρέες αυτές... ασχολούνται με τα μικρά, με κουτσομπολιά, ο ένας προσπαθεί να διαβάλλει τον άλλο...  
Έχει ενδιαφέρον να δούμε τους ποιητές και τους συγγραφείς που τον επηρέασαν:
"...Ο Καβάφης για την ειρωνεία του και τη λιτότητα του ύφους του, για την τόλμη του στη γλώσσα ... ο Καριωτάκης, μου πηγαίνει έτσι στην ψυχοσύνθεση ... ο Σεφέρης, μου αρέσει πάρα πολύ ... ο Σαχτούρης, ο Μπέκετ, τον θεωρώ μεγάλο ποιητή ( αν και είναι γνωστός ως θεατρικός συγγραφέας ) ... ο Καμύ ... ο Καζαντζάκης..." 
Μεγάλο μέρος της δουλειάς μου αναφέρεται στο θάνατο, και οι παραπάνω αντιμετωπίζουν το θέμα ηρωικά, κάτι που μου αρέσει. " 
Παραθέτω, παρακάτω, ένα σχετικό με τον θάνατο ποίημά του:
Όταν πεθαίνει ο νεκροθάφτης, άλλοι νεκροθάφτες τον κηδεύουνε. 
Εμένα ωστόσο μου αρέσει να φαντάζομαι ότι στην τελευταία του κατοικία
 τον οδηγούνε οι νεκροί που ο ίδιος έθαψε όσο ζούσε,
 εις ένδειξιν ευγνωμοσύνης για τις υπηρεσίες που τους πρόσφερε,
 ή ακόμα ότι μόνος του, με το αργό, επίσημό του βήμα, 
μεταφέρει τον εαυτό του ως το μνήμα όπου χώνεται 
και από πάνω του τραβά το χώμα σαν κουβέρτα. 
                                                                                                               " Εσωτοπικά τοπία 
  Πολλές φορές είναι ειρωνικός, σκληρός, παρατηρητής καθημερινών καταστάσεων τις οποίες επεκτείνει στο χρόνο, στις οποίες ανακαλύπτει κρυμμένες, άλλες καταστάσεις. Στο παρακάτω ποίημα του, μια αθώα, ευχάριστη καλοκαιρινή ημέρα, σε κάποια παραλία, ο παππούς που κάνει αμμόλουτρα, η βορειοευρωπαία τουρίστρια, ένα παιδί δαρμένο απ΄τους γονείς του, ένα από τα αδέσποτα σκυλιά που βρίσκουν παρηγοριά κοντά στους λουόμενους, γίνονται αφορμή για παραπέρα σκέψεις... δεν μπαίνω στον πειρασμό να αναφέρω τις δικές μου, οι ποιητικές αναγνώσεις είναι καθαρά προσωπικές υποθέσεις. Αυτό πιστεύω, κατά βάθος θέλει και κάθε δημιουργός. Τα έργα του να μιλούν στον καθένα, βαθιά μέσα τους. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνεται με τον ίδιο τρόπο...
ΤΟ ΩΡΑΙΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
Ήταν ωραίο αυτό το καλοκαίρι
Ωραίο αλλά και επικίνδυνο
Ένας παππούς που έκανε αμμόλουτρα
Ξεχάστηκε θαμμένος μες στην άμμο
Όταν τον θυμηθήκανε ύστερ' από μέρες
Σηκώσαν το καπέλο του
Δεν ήταν από κάτω
Μια πάλλευκη τουρίστρια από το βορρά
Τα έφτιαξε με τον ήλιο
Κοιμήθηκε μαζί του μέρες μήνες
Σκούρυνε, αφομοιώθηκε από το τοπίο
Οι δικοί της τώρα την αναζητούν
Μέσω του Ερυθρού Σταυρού
Ένα παιδί δαρμένο έγινε αχινός
Αν τους βαστάει τώρα
Ας με ξαναδείρουν, είπε
Πήρανε ο μπαμπάς κι η μαμά
Μαχαίρι και πιρούνι
Και χωρίς να τρυπηθούν
Του φάγαν την καρδιά
Ένα σκυλί κυνηγημένο
Δάγκωσε την ουρά του και την έφαγε
Ύστερα έφαγε όλο το κορμί του
Έμεινε μόνο το κεφάλι του στα βότσαλα
Να ασπρίζει από τα κύματα γλειμμένο
Βαθιά ένα καράβι έμενε ακίνητο
Ακίνητο ένα καλοκαίρι
Φυσούσαν άνεμοι φουσκώναν τα πανιά
Δεν έλεγε να φύγει. Τι περίμενε;
Κανείς δεν ξέρει.
Και από τους Χάρη και Πάνο Κατσιμίχα, ενορχήστρωση Γιώργου Ανδρέου

Στο έργο του, πολλές φορές διακρίνεται μια νοσταλγία για τα χρόνια που έχουν περάσει, που πολύ καλά γνωρίζει ότι επιστροφή σε αυτά δεν υπάρχει, μια προσπάθεια συμβιβασμού με την ιδέα της ζωής που μόνο προχωρά προς τα εμπρός, κοιτάζει πίσω αλλά εξακολουθεί να του φεύγει.

Τρώω καρπό
 φτύνω κουκούτσι
φυτρώνει δέντρο.
Αχ, νά'χα κι εγώ κουκούτσι,
να τό' φτυνε ο θάνατος,
 να φύτρωνα ξανά.
                                                                                                     " Στο Υπόγειο "

" ΤΟ ΠΟΔΗΛΑΤΟ "

Το παιδικό ποδήλατό μου, ο άλλοτε απαστράπτων Πήγασος που απογειωνόταν μόλις τον καβάλαγα, έχει για πάντα υπογειωθεί. Κι ας λέω ψέματα αδιάκοπα, στον εαυτό μου και σε εκείνο, πώς, κάποια μέρα , θα του αλλάξω λάστιχα, από την σκουριά του θα το γδύσω, θα το λαδώσω και θα το γυαλίσω κι μόλο τον κόσμο μαζί του θα γυρίσω. Το παιδικό ποδήλατό μου έχει για πάντα υπογειωθεί, το ξέρω και το ξέρει.

Ένα ακόμα ποίημά του, τολμηρό(;), που φαντάζομαι ότι το εμπνεύστηκε, κάποιο καλοκαίρι, εκεί στο Θραφαρί, που ζούσε, όταν τα κοριτσόπουλα ερχόμενα από κάθε γωνιά του ελληνισμού για το πανηγύρι του χωριού, στολίζονταν γεμάτα υποσχέσεις, παίζοντας με τον ήλιο, το μελτέμι και τις καρδιές των αγοριών. 

ΑΝΕΜΟΣ ΑΝΑΙΣΧΥΝΤΟΣ 

τρυπώνει κάτω 
απ τα φορέματα ωραίων κοριτσιών ,
τρίβεται πάνω σε γυμνούς μηρούς,
κάνει εφήβαια να θροΐζουν, 
λαγόνια να λαγγεύουν στήθη να αναρριγούν,
 να ορθώνονται και,
 σαν τρυγόνια αιχμάλωτα,
 με ρώγες αιχμηρές 
τη φυλακή τους να ραμφίζουν για να βγουν στο φως.
Άνεμος ίμερος ανήμερος, 
των κοριτσιών γλυκός εχθρός.

Κλείνοντας, μια ενδιαφέρουσα, τηλεοπτική συνέντευξη του Αργύρη Χιόνη. Μου αρέσει η απλότητα του λόγου του, η ίδια απλότητα στα γραπτά του -πεζά και ποιήματα- που εμένα με παρακίνησαν να τα δω με περισσότερη προσοχή, με μια σοφία άξια προσοχής, που σε διδάσκει δίχως να σε ενοχλεί.  

   * Ας είναι καλά η Λέσχη Ανάγνωσης Δράμας  

Ποια Πατρίδα;..

  Το καλοκαίρι πέρασε και σιγά σιγά, προσαρμοζόμαστε στην κανονικότητα του χειμώνα. Μέρος της κανονικότητας είναι και το γράψιμο. Επανέ...