Ταξίδι δρόμου ( Οχρίδα - Ohrid, Κορυτσά-Korce ) Εντυπώσεις... ( Μέρος 2ο)

(συνέχεια από το προηγούμενο)  

  Και το ταξίδι μας συνεχίστηκε, σε έναν στενό, επαρχιακό δρόμο όλο στροφές, 25 χλμ περίπου νότια της Οχρίδας, λίγο πριν τα σύνορα με την Αλβανία, προς το θέρετρο του Οσίου Ναούμ, όπου πάνω σε ένα ύψωμα βρίσκεται το μοναστήρι του, κτισμένο τον 10ο αιώνα από τον ίδιο. Η μεσαιωνική Οχρίδα αποτέλεσε τον πυρήνα του σλαβικού χριστιανικού πολιτισμού και ο Άγιος Κλημέντιος μαζί με τον Όσιο Ναούμ συνέβαλαν τα μέγιστα στην εδραίωσή του. Λέω θέρετρο διότι εκτός από από τον προσκυνηματικό χαρακτήρα της περιοχής, αποτελεί και τόπο αναψυχής με οργανωμένη πλαζ και πολλά καταστήματα τουριστικού ενδιαφέροντος. Ο τουρισμός που έρχεται εδώ είναι οργανωμένος σε γκρουπ, πολλοί Σέρβοι που έρχονται να προσκυνήσουν, αλλά και Αμερικάνοι, οι οποίοι απλώς βλέπουν, φωτογραφίζουν και ακούνε τους ξεναγούς.

Το καθολικό του Οσίου Ναούμ, το οποίο αν και δεν λειτουργεί το μοναστήρι πλέον, δέχεται καθημερινά προσκυνητές.

  Στο εσωτερικό του ναού, βρίσκεται ο τάφος του Οσίου Ναού. Οι προσκυνητές με ευλάβεια ακουμπούν το αυτί τους στο κρύο μάρμαρο, για ν' ακούσουν τους κτύπους της καρδιάς του. Πιστεύουν ότι, μόνο αν έχεις καθαρή καρδιά θα τους ακούσεις... 

Τα καραβάκια μεταφέρουν κόσμο από την πόλη της Οχρίδας στο θέρετρο, μιας κι όλη η περιοχή αποτελεί ένα από τα πιο οργανωμένα τουριστικά σημεία της Βόρειας Μακεδονίας.

  Στη συνέχεια διασχίσαμε τα σύνορα δίχως προβλήματα και σε μία ώρα περίπου βρεθήκαμε στην Κορυτσά. Ο δρόμος σε καλή κατάσταση, με αρκετή κίνηση, οχημάτων και πεζών, και εμφανή την παρουσία της αστυνομίας. Το όριο κι εδώ είναι τα 60χλμ την ώρα, σε λίγα σημεία επιτρέπεται να τα υπερβείς.

  Στην Κορυτσά ο κύριος προορισμός μας ήταν ο ναός της Αναστάσεως, που κτίστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο στο κέντρο της πόλης. Και η επίσκεψη μας αυτή άξιζε διότι μας υπενθύμισε το σημαντικότατο έργο που έκανε ο σπουδαίος αυτός Ιεράρχης της Ορθοδοξίας στην Αλβανία, που δεν περιορίστηκε βέβαια, μόνο στο άνοιγμα δεκάδων ορθόδοξων ναών σε όλη τη χώρα.  

Τα θυρανοίξια του Καθεδρικού Ναού της Αναστάσεως έγιναν το 1996. Είναι ο μεγαλύτερος ορθόδοξος ναός της Αλβανίας και σήμερα αποτελεί το κυριότερο τοπόσημο της Κορυτσάς, κτισμένος στο πιο κεντρικό σημείο της πόλης.

Λεπτομέρεια από το εσωτερικό του ναού.

  Στη συνέχεια κάναμε μία βόλτα στον κεντρικό πεζόδρομο Shen Gjergji (Αγίου Γεωργίου) της πόλης και ήπιαμε καφέ σε μια από τις πολλές καφετέριες, σαν να ήμαστε σε κάποια ελληνική πόλη.

Ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα της πόλης πάνω στον πεζόδρομο.

Στη θέση του ναού του Αγίου Γεωργίου, που γκρεμίστηκε επί κομμουνιστικού καθεστώτος για να κτιστεί βιβλιοθήκη, σήμερα υπάρχει μία πλάκα στην οποία αναφέρεται στο γεγονός και μία γραμμική αναπαράσταση του ναού στο έδαφος, για να μην ξεχάσουν οι κάτοικοι της Κορυτσάς την ιστορία της πόλης.

  Τέλος επισκεφτήκαμε το Παλιό Παζάρι, που άλλοτε ήταν το οικονομικό κέντρο της πόλης και σήμερα εξυπηρετεί κυρίως τις τουριστικές ανάγκες των επισκεπτών της.

 

Η κεντρική πλατεία του παζαριού, γεμάτη ολόγυρα με κάθε είδους καταστήματα εστίασης. 

  Σίγουρα η Κορυτσά ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για εμάς. Πολύ οργανωμένη πόλη, υπήρχαν δημοτικοί αστυνόμοι οι οποίοι κατεύθυναν τους επισκέπτες για να βρουν πάρκιν (το οποίο είναι δύσκολο να βρεις), το σέρβις και τα παρεχόμενα είδη στα καταστήματα ήταν άψογα και οι τιμές μισές σε σχέση με την πατρίδα μας.

  Για την επιστροφή επιλέξαμε να διαβούμε την Πίνδο, από τον μοναδικό δρόμο που συνδέει την Κορυτσά με τον συνοριακό σταθμό της Μέρτζανης στο νομό Ιωαννίνων, τον οποίο περάσαμε γρήγορα μιας και ήμαστε μόνοι μας. Για τον δρόμο των 82 χιλιομέτρων χρειαστήκαμε 2 ώρες γεμάτες. Μέχρι την Ερσέκα ο δρόμος είναι καινούργιος, επαρχιακός όμως, τα όρια κι εδώ σπάνια ξεπερνούν τα 60 χλμ/ώρα. Από την Ερσέκα ως τα σύνορα, η άσφαλτος είναι καινούρια, υπάρχει καλή οδοσήμανση αλλά ο δρόμος είναι στενός, όλο στροφές, ανηφόρες και κατηφόρες. Άξιζε όμως μιας και η εμπειρία να διασχίζεις την Πίνδο είναι μοναδική.

Ταξίδι δρόμου ( Οχρίδα - Ohrid, Κορυτσά-Korce ) Εντυπώσεις... ( Μέρος 1ο)

   Μετά από αρκετό καιρό, αποφασίσαμε να κάνουμε ένα ταξίδι δρόμου, στα Βαλκάνια αυτή τη φορά, με προορισμό την Οχρίδα της Βόρειας Μακεδονίας και την Κορυτσά της Αλβανίας. Ένα ταξίδι που σχεδιάστηκε με κύριο γνώμονα τις, να γνωρίσουμε ένα κομμάτι των Βαλκανίων, που ξέραμε ελάχιστα!

  Στη Βόρεια Μακεδονία περάσαμε από τον συνοριακό σταθμό της Νίκης, περάσαμε έξω από την Μπιτόλα (Μοναστήρι) και σε μιάμιση ώρα φτάσαμε στη Οχρίδα, διασχίζοντας έναν επαρχιακό δρόμο, ο οποίος όμως είχε πολύ καλό οδόστρωμα, άριστη οδοσήμανση και υπέροχη θέα στην καταπράσινη φύση. Το όριο ταχύτητας περιοριζόταν στα 60 χλμ/ώρα στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής και αυτή ήταν και η αιτία που χρειαστήκαμε τόσο χρόνο για τα 82 χλμ που χωρίζουν την τα ελληνικά σύνορα από την Οχρίδα. 

  Η Οχρίδα είναι μια παραλίμνια πόλη της ομώνυμης λίμνης, στα νοτιοδυτικά της Βόρειας Μακεδονίας, και κατοικείται από περίπου 42000 κατοίκους, στην πλειονότητά τους Σλαβομακεδόνες. Ένα 20% περίπου είναι Τούρκοι και Αλβανοί. Οι ίδιοι όμως αυτοπροσδιορίζονται ως Μακεδόνες, και σχεδόν πουθενά δεν βλέπεις την επίσημη πλέον ονομασία της χώρας, Βόρεια Μακεδονία, αλλά σκέτο Μακεδονία. 

  Η πόλη χωρίζεται σε δύο τμήματα, την ιστορική πόλη (αυτή έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον επισκέπτη) και το νεότερό της τμήμα. Είναι μια πόλη που ζει από τον τουρισμό, από τα χρόνια της Γιουγκοσλαβίας ακόμα, μιας και είναι ένα αξιοσημείωτο τουριστικό θέρετρο. Συνδυάζει το αξιοποιημένο της λιμναίο μέτωπο με το ιστορικό της παρελθόν και τις πάμπολλες ορθόδοξες εκκλησίες που διασώζονται. Εξαιτίας αυτής της μεσαιωνικής κληρονομιάς της πόλης, έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO. 

  Κατά το μεγαλύτερο διάστημα η πόλη ανήκε στην Βυζαντινή αυτοκρατορία. Στα τέλη του δέκατου αιώνα ο Τσάρος Σαμουήλ που ίδρυσε την Πρώτη Βουλγαρική Αυτοκρατορία, μετέφερε στην Οχρίδα την πρωτεύουσα του. Με τη νίκη ενάντια των Βουλγάρων από τον Βασίλειο Βουλγαρκτόνο, η περιοχή επέστρεψε στο Βυζάντιο, διατηρώντας όμως σημαντική θρησκευτική αυτονομία. Γενικότερα την εποχή αυτή, η πόλη αποτέλεσε ένα από τα σημαντικά πνευματικά, πολιτιστικά και στρατηγικά κέντρα της περιοχής. 

Άποψη της Οχρίδας από την παλιά πόλη

   Δύο είναι οι πιο προβεβλημένοι ναοί της πόλης, η Αγία Σοφία και ο Άη Γιάννης ο Θεολόγος ο Κανέο. Σε όλους τους επισκέψιμους ναούς υπάρχει είσοδος 1,5 ευρώ.

Η Αγία Σοφία είναι ναός του 11ου αιώνα, κτισμένος πάνω από άλλον αρχαίο ναό. Υπήρξε η έδρα της Αρχιεπισκοπής Οχρίδας.

Η αγιογράφηση είναι διαφόρων περιόδων, στις παλιότερες διακρίνεις την ελληνική γραφή, ενώ στις νεότερες την σλαβική γραφή. Η πάνω φωτογραφία μας δείχνει άποψη του ιερού, ενώ η κάτω τον Αρχάγγελο Γαβριήλ.

Ο Άη Γιάννης ο Θεολόγος, θεωρείται ο πιο γραφικός και πολυφωτογραφημένος ναός της πόλης, εξαιτίας της θέσης του στην περιοχή Κανέο, λίγα μέτρα πάνω από τα νερά της λίμνης της Οχρίδας. Είναι ένας μικρός, αλλά όμορφος ναός, με πλούσιο εξωτερικό διάκοσμο, του 13ου αιώνα. Συστήνεται να πας στον ναό μέσα από τα γραφικά σοκάκια της παλιάς πόλης και να επιστρέψεις από την παραλιακή ζώνη.

Σοκάκι της παλιάς πόλης

Στιγμιότυπο από την παραλιακή ζώνη, όπου ο κόσμος απολάμβανε το μπάνιο του.

   Ο κεντρικός τουριστικός τους πεζόδρομος είναι αυτός του Αγίου Κλημεντίου με την ομώνυμη πλατεία στην οποία δεσπόζει το άγαλμα του Αγίου. Από νωρίς το απόγευμα γεμίζει με περιπατητές, οι οποίοι απολαμβάνουν τη βόλτα τους προτού καθίσουν σε κάποιο από τα πολλά μαγαζιά εστίασης που υπάρχουν στην πόλη. Ο πεζόδρομος έχει πολλά χρυσοχοΐα, τα οποία πουλάνε σε προσιτές τιμές, χρυσαφικά διακοσμημένα με τα περίφημα μαργαριτάρια (πέρλες) της Οχρίδας. Το μυστικό της κατασκευής τους, κατέχουν μόνο δύο οικογένειες στην πόλη. 

Πολλής κόσμος, κυρίως οι ντόπιοι, κατακλύζουν τον νέο παραλιακό κάνοντας τη βραδινή τους βόλτα σε αυτόν.

  Η Οχρίδα, αν και γραφική με πολλά σημεία ενδιαφέροντος, δεν μας εντυπωσίασε. Κι αυτό οφείλεται στο πολύ κακό σέρβις στις παρεχόμενες υπηρεσίες, αδιακαιολόγητες για έναν τόσο γνωστό τουριστικό προορισμό. Φαγητό μέτριο με τιμές που δεν ανταποκρίνονταν σε αυτό που πρόσφεραν, κακή εφαρμογή των κανόνων υγιεινής. Επίσης απαράδεκτη η χρήση των ΑΤΜ, όπου για την ανταλλαγή των ευρώ σε δηνάρια της Βόρειας Μακεδονίας (1ευρ = 65,5 δηνάρια) σου παρακρατούσαν σχεδόν το ένα τέταρτο των χρημάτων σου. Υπάρχουν όμως και ανταλλακτήρια, όχι στην κεντρική τουριστική ζώνη, όπου η ανταλλαγή γίνεται σε πολύ λογικές τιμές.

                                          

                                                                       (συνεχίζεται...)

Νίκος Παπάζογλου, φύσηξε Βαρδάρης...

  Ο Νίκος Παπάζογλου (1948–2011) υπήρξε ένας από τους πιο επιδραστικούς και αγαπημένους Έλληνες τραγουδοποιούς, μια εμβληματική μορφή που γεφύρωσε το ροκ με το λαϊκό και το παραδοσιακό τραγούδι. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη (την οποία δεν εγκατέλειψε) από γονείς πρόσφυγες, ξεκίνησε την πορεία του τη δεκαετία του 60' μέσα από διάφορα ροκ συγκροτήματα.

  Η καριέρα του άλλαξε ριζικά το 1978 με τη συμμετοχή του στον δίσκο "Η Εκδίκηση της Γυφτιάς" των Νίκου Ξυδάκη και Μανώλη Ρασούλη. Ο δίσκος αυτός, που ηχογραφήθηκε στο δικό του χειροποίητο στούντιο (το έφτιαξε με εξαρτήματα που αγόραζε από παλαιοπωλεία το 1974), το θρυλικό «Αγροτικόν» στην Κάτω Τούμπα. Ο δίσκος αυτός που τόσο αγαπήθηκε, σήμερα θεωρείται σημείο αναφοράς για το σύγχρονο λαϊκό τραγούδι. Ο ίδιος είχε πει: "...δεν ήταν καινούρια το άκουσμα, αλλά καινούρια η διάθεση. Τα τραγούδια ήταν κλασικές, λαϊκές φόρμες, αλλά οι στίχοι ήταν κάτι το οποίο δεν υπήρχε παλαιότερα στα τραγούδια και αυτό νομίζω πως ξένισε. Γι’ αυτό και οι άνθρωποι που ασχολούνταν μέχρι τότε επαγγελματικά με το λαϊκό τραγούδι, τα ονόμασαν δήθεν λαϊκά". Σταθμό στην καριέρα του θεωρεί τη συνεργασία του με τον Διονύση Σαββόπουλο.

  Ο Παπάζογλου είχε ένα δικό του, μοναδικό στυλ που συνδύαζε την ηλεκτρική κιθάρα με τον μπαγλαμά και τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο ερμηνείας. Σήμα κατατεθέν του το κόκκινο φουλάρι στο λαιμό. Επικοινωνούσε τα τραγούδια του με τον κόσμο μέσα από συναυλίες, που έδινε κάθε καλοκαίρι, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Αλλά πέρα από τη μουσική, αγαπούσε και τη θάλασσα (ήταν δεινός ιστιοπλόος) και είχε επίσης και άδεια χειριστή ελαφρών αεροσκαφών, οπότε χαριτολογώντας θα λέγαμε ότι είχε κατακτήσει και τη στεριά, και τη θάλασσα και τον αέρα.

  Τραγούδια του, που έχουν μείνει όπως λέμε, πολλά. Κυρίως του άρεσε να γράφει βιωματικά τραγούδια. Ενδεικτικά θα αναφέρω το Αύγουστος (αναφέρεται σε έναν ανεκπλήρωτο έρωτα και τον σεισμό της Θεσσαλονίκης το 1978), Αχ Ελλάδα (ένας διαφορετικός, τρυφερός ύμνος για την Πατρίδα μας), Φύσηξε Βαρδάρης (φημολογείται ότι αναφέρεται στον τραγικό θάνατο της αδελφής του, σε τροχαίο δυστύχημα που συνέβη μπροστά στα μάτια του), Κανείς εδώ δεν τραγουδά, Υδροχόος, Πότε Βούδας πότε Κούδας, Εγώ δεν είμαι ποιητής, Ραγίζει απόψε η καρδιά και τόσα άλλα.

  Πέρα από τα τραγούδια του, τα οποία ακόμα μας συγκινούν, ο Νίκος Παπάζογλου λειτούργησε κι ως μέντορας για μια ολόκληρη γενιά καλλιτεχνών, προερχόμενων κυρίως από τη Θεσσαλονίκη όπως τον Σωκράτη Μάλαμα και τη Μελίνα Κανά, τους οποίους φιλοξένησε και ανέδειξε στο στούντιο του, το περίφημο Αγροτικόν.

  Κλείνω το μικρό αυτό αφιέρωμα στον σπουδαίο αυτόν καλλιτέχνη με το εμβληματικό τραγούδι του Αύγουστος:

Το πανηγύρι που δεν άλλαξε...

  Είκοσι οχτώ χρόνια είχαν περάσει. Κι εγώ βρισκόμουν και πάλι εκεί, το είχα τάξει στον εαυτό μου, έπρεπε να βρεθώ, έστω για μία φορά ακόμα, στη χάρη της, στην Παναγία τη Γινατού, το μικρό εκκλησάκι, το άλλοτε χαμένο στις πλαγιές της Χόμαλης. 

  Ναι, χαμένο, διότι όχι πολλά χρόνια πριν, για να βρεθείς στη χάρη της έπρεπε να διαβείς για μία ώρα περίπου, έναν στενό μουλαρόδρομο στις πλαγιές της Χόμαλης, να ατενίσεις την απίστευτη θέα προς τον γκρεμό που έχασκε κάτω σου, να νιώσεις τη μυρωδιά από τις κουμαριές, να περάσεις από τις ερειπωμένες πλέον κατοικίες των προγόνων μας σε μια καλά κρυμμένη ποδιά του βουνού, να περάσεις από το μαντροκάισμα(1) του Σταυράκη, να ξεδιψάσεις στο Ητσάλι και την επόμενη στιγμή να αντικρύσεις από ψηλά, το μικρό εξωκλήσι της Παναγίας.

  Και μετά άνοιξε ο δρόμος από το χωριό, στο συνέχεια κι από το άλλο χωριό, έκανε την πρόσβαση πιο εύκολη, περισσότεροι οι προσκυνητές, μεγάλωσε το πανηγύρι, αλλά ποτέ δεν ξέφυγε από το μέτρο.

  Στα προ τουριστικά χρόνια, η Παναγία η Γινατού μας περίμενε ταπεινά, για μία μόνο μέρα του χρόνου, την ημέρα του εορτασμού της στις 7 του Σεπτέμβρη. Λίγοι, αλλά αποφασισμένοι οι προσκυνητές, οι οποίοι έφταναν εκεί αργά το απόγευμα με όχημα τα μουλάρια και τα γαϊδουράκια τους, άκουγαν ιστορίες για τα παλιά χρόνια μέχρι να φτάσει ο παπάς στο σκοτείνιασμα σχεδόν, αμέσως θα άρχιζε τον εσπερινό, στη συνέχεια θα μοιραζόταν το λιτό φαγητό σε όλους, πάντα κατσίκι κοκκινιστό, η λύρα θα αντιλαλούσε στην πλαγιά ως τη θάλασσα, οι τραγουδιστάδες θα έπλεκαν τον πόνο τους μαντινάδες και οι χορευτές θα μετρούσαν ρυθμικά, ακολουθώντας τα ίδια αρχέγονα βήματα των προγόνων τους.  Στη συνέχεια ο κόσμος κουρασμένος θα βολευόταν κάπου για να κοιμηθεί, οι γυναίκες μέσα στο εκκλησάκι, οι άντρες στην Κούφη και οι νεαρότεροι μέσα στα σκίνα, κυνηγώντας να πουδιάσουν(2) τους πιο εξαντλημένους από το ποτό και τον κάματο της μέρας, μέχρι να ξημερώσει, να κτυπήσει η καμπάνα, να γίνει στα γρήγορα η λειτουργία και τότε όλοι να πάρουν μαζί το δρόμο της επιστροφής.

Επιχρωματισμένη φωτογραφία της Γινατούς όπως ήταν παλιά, με τη βοήθεια της Τ.Ν. Κάτω το εκκλησάκι με το παράσπιτο δίπλα, πάνω η Κούφη.

   Μα και σήμερα, σε σχέση με τα άλλα πανηγύρια της ίδιας ημέρας στο νησί, με τους χιλιάδες προσκυνητές, τα πλούσια τραπέζια και τα φανταχτερά φορέματα, η Γινατού κρατά τον πήχη της επίδειξης χαμηλά, ενώ η φιλοξενία της είναι υποδειγματική. Κι όσο κι αν όλα έχουν αλλάξει ως προς την εικόνα, την ίδια στιγμή όλα παραμένουν ίδια και αναλλοίωτα στο χρόνο, ο οποίος αδυνατεί να δαμάσει τις μνήμες, μα κυρίως το ίδιο αυτό το δρώμενο, το οποίο παραμένει βαθιά ριζωμένο στη ψυχή του κάθε Οθείτη.

  Η σειρά ίδια: Εσπερινός, τραπέζι με το φαγητό της Παναγίας, η λύρα που σκορπά γλυκόλαλα ολόγυρα στη σκοτεινιά του βουνού, μαντινάδες, συρματικά τραγούδια(3), χορός. Μα τώρα ο κόσμος δεν θα ψάξει την Κούφη, τις πλάκες του εξωμονάστηρου ή τα σκίνα για να κοιμηθεί, αλλά θα πάρει τα αυτοκίνητά του για να επιστρέψει στο βολικό κρεβάτι του.

  Η ματιά μου περιφέρεται σε όλον τον χώρο. Βλέπω τον χρόνο να έχει βαρύνει τους ώμους των ανθρώπων που άλλοτε ζούσαμε μαζί, νέοι και αισιόδοξοι. Κι εκεί συνειδητοποιώ ότι κι εγώ, όσο κι αν το απεύχομαι, δεν απέχω από την ίδια εικόνα. Μετρώ φίλους και συγγενείς. Γνωστούς και τα άγνωστα πρόσωπα της σημερινής νεολαίας. Μετρώ κι αυτούς που λείπουν, αγαπημένα πρόσωπα που δεν βρίσκονται πια μαζί μας. Και είναι δυστυχώς πολλά. 

Το πανηγύρι της Παναγίας της Γινατούς (2026)

  "Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μοιάζουν", τραγουδούσε κάποτε ο γνωστός τραγουδοποιός με το κόκκινο φουλάρι. Ένα ακόμα παιχνίδι της μνήμης, που θέλει τίποτε να μην αλλάζει, ενώ ο χρόνος  όλα τα σαρώνει. Όλα μεταβάλλονται, μα παράξενο, για μένα παραμένουν ίδια. Δεν μου σκαρώνει κάποια φάρσα η μνήμη μου, η γλυκιά αίσθηση των αναμνήσεων δένει με όλα αυτά που βλέπω και ζω εκείνες τις στιγμές. Νιώθω ότι σε αυτήν την περίσταση ο χρόνος δεν παίζει καμία σημασία, γιατί το πάνω χέρι το έχει πάρει η καρδιά, η οποία ευφραίνεται αληθινά.

  Ίσως τελικά ο νόστος να μην είναι η επιστροφή στον τόπο. Ίσως να είναι η επιστροφή στον άνθρωπο που υπήρξες κάποτε.

Λεπτομέρεια από το τέμπλο

 
(1) μαντροκάισμα: ιδίωμα Καρπάθου, μαντρί, στάνη, ποιμνιοστάσιο

(2) πούδιασμα(ουσ.) από το ρήμα πουδιάζω, που στο καρπάθικο ιδίωμα σήμαινε το δέσιμο των ποδιών ενός ζώου, για να μην μπορεί να πηδά τους φράχτες. Στα Νέα Ελληνικά, είναι γνωστό ως παστούρωμα. Η λέξη σήμαινε μεταφορικά και το δέσιμο των ποδιών ενός ανθρώπου.

(3) Συρματικά τραγούδια: παραδοσιακά τραγούδια της Καρπάθου, τα οποία πατούν πάνω σε έναν συγκεκριμένο μουσικό σκοπό.

Καλό χειμώνα, λέμε ή δεν λέμε;

  Κάθε καλοκαίρι, ειδικά μετά τον Δεκαπεντάυγουστο, σκωπτικά ακούγεται η ευχή: "Άντε τώρα, καλό χειμώνα!" Κι όλοι εμείς οι εραστές της θερινής ραστώνης, της ευτυχίας να βρίσκεσαι με τις ώρες εκτός των ντουβαριών του σπιτιού σου, θυμώνουμε. Διότι τολμούν να μας υπενθυμίσουν, ότι η αναστροφή των εποχών έχει ήδη συντελεστεί.

  Ειδικά εδώ στη Βόρεια Ελλάδα, που τα κρύα έφτασαν σχετικά νωρίς φέτος, και ο κόσμος όλο και αναβάλλει το άναμμα της θέρμανσης - το ξέρουμε, το κόστος θα είναι δυσβάσταχο, όλοι θα το νιώσουμε στη τσέπη μας.

  Και το μόνο που με γλυκαίνει ακόμα, είναι οι αναμνήσεις όσων έζησα στην καλοκαιρινή περίοδο που μας πέρασε. Ένα σύντομο ταξιδάκι (θα γράψω γι΄αυτό), την χαρά να έχουμε μαζί μας τα παιδιά και τα εγγόνια μας, έστω για λίγο, την χαρά να βλέπουμε την μικρή, να κάνει την πρακτική της κοντά μας, την εκπλήρωση ενός τάματος, να βρεθώ σε ένα αγαπημένο μου πανηγύρι μετά από είκοσι οχτώ χρόνια.

  Ένα πανηγύρι στην Πατρώα μου γη, ένα πανηγύρι των νεανικών μου χρόνων (υπό άλλες συνθήκες τότε), ένα πανηγύρι συνδεδεμένο με τα πρώτα βήματα της οικογένειας μου. Της Παναγίας της Γυνατούς, για τους μη γνωρίζοντες το Γενέθλιο της Παναγίας, στις 7 Σεπτεμβρίου (βλέπεις γιορτάζεται την Παραμονή το βράδυ).

  Κι εκεί είχα τη χαρά να συναπαντήσω τους χωριανούς μου, να τους δω μονιασμένους γύρω από το μοναχικό εκκλησάκι της Χόμαλης, να προσκυνούν την εικόνα της Παναγίας, να κουβαλούν τους Άρτους για να ευλογηθούν και στη συνέχεια να μοιραστούν στους παραβρισκόμενους, να φάμε από το πλούσιο και νοστιμότατο φαγητό της Παναγίας, και στη συνέχεια οι γλεντιστάδες και χορευτές, να πάρουν την πρώτη θέση. Κι όλα μου ήταν πλέον τόσο γνώριμα και τόσο οικεία, σαν ο χρόνος να μην είχε μετακινηθεί καθόλου, αλλά να είχε κολλήσει εκεί που τον είχα αφήσει κάποτε.

  Κι ένα άλλο πανηγύρι, της Παναγίας της Βρυσιανής, πιο μεγάλο αυτό, λαμπρό, τριήμερο, από τα πιο μεγάλα του νησιού. 

  Ναι, φόρτισα τις μπαταρίες μου, γέμισα εικόνες και συναισθήματα και τώρα που κάθομαι ξανά στο πληκτρολόγιο μετά από τόσους μήνες, νιώθω πόσο μου έλειψε η γραφή. Και γράφω, όχι μόνο εδώ, γενικά γράφω αυτές τις μέρες και το χαίρομαι αληθινά!

   ΚΑΛΟ ΧΕΙΜΩΝΑ αγαπητοί μου συνταξιδιώτες 

της υπέροχης blogo-παρέας μας!!!! Χαίρομαι που ανταμώνουμε και πάλι!

Προσωρινός Αποχαιρετισμός ...

 Όπως κάθε χρόνο έτσι κι για τη φετινή σεζόν, έφτασε ή ώρα της προσωρινής παύσης του ιστολογίου μου, διαμέσου του οποίου σας κράτησα και κυρίως, μου κρατήσατε συντροφιά κατά την "χειμερινή περίοδο". 

  Αυτό δεν σημαίνει ότι θα παύσω να σας παρακολουθώ, αλλά δεν θα είμαι τόσο ενεργός όπως μέχρι σήμερα.

  Το καλοκαίρι για μένα -απ' όσο θυμάμαι τον εαυτό μου- είχε άλλες προτεραιότητες. Να χαίρομαι τον ήλιο, να απολαμβάνω τη ζέστη (μου αρέσει), να νιώθω την αλμύρα της θάλασσας, να μπορώ ώρες ατελείωτες να χουζουρεύω στην αυλή μου ή σε κάποια καφετέρια με τους φίλους μου, να μοιράζομαι χρόνο με την οικογένεια μου, να αποθηκεύω εικόνες, ανθρώπινες, όμορφες εικόνες, να νιώθω τον διάχυτο ερωτισμό που εκπέμπεται από κάθε κατεύθυνση... 

 Το καλοκαίρι δεν γράφω (συνήθως) - για όλους τους παραπάνω λόγους μου είναι δύσκολο να πειθαρχήσω στους αυστηρούς κανόνες που απαιτεί η γραφή. Αλλά πέρα από αυτό, είναι και η περίοδος όπου αναστοχάζομαι πάνω σε όσα πέρασα ως προσχέδια στον σκληρό δίσκο του υπολογιστή μου, που τα αφήνω κατά κάποιον τρόπο να ωριμάσουν μέσα μου, να γίνουν οι αναγκαίες αναπροσαρμογές στις ιστορίες που ξεκίνησα, ώστε όταν ξανακαθίσω μπροστά στο πληκτρολόγιο, να είμαι έτοιμος, για τη μαγική διαδικασία της γραφής.

  Καλή αντάμωση με όλους σας, από το φθινόπωρο και θα είμαι και πάλι ενεργός σε αυτήν τη υπέροχη blog-o-γειτονιά!

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!!!!

  Και φυσικά, θα κλείσω με τον αγαπημένο που ποιητή, το Οδυσσέα Ελύτη, που τόσο όμορφα ύμνησε το ελληνικό καλοκαίρι.

           Σώμα του καλοκαιριού (αποσπάσματα) Οδυσσέας Ελύτης

Ώρα πολλή πέρασε από τότε που η τελευταία καμπάνα σήμανε

Για το χριστιανό που δεν έχει πια σώμα

Κι η ζέστη πάνω από τα λιοστάσια

Κι η ζέστη στις πέτρες που πονάνε από το φως

Κάνει το χρόνο να σταματάει.

Είναι το σώμα του καλοκαιριού που καίει

Είναι το σώμα του καλοκαιριού που ιδρώνει

Είναι το σώμα του καλοκαιριού που σπαρταράει

Πάνω στην άμμο και στην αλμύρα.

Πέρασε η ώρα που η τελευταία καμπάνα σήμανε

Μα η ζωή δεν τελειώνει.

Μέσα στο φως του ήλιου,

Μέσα στο γαλάζιο του ουρανού,

Το καλοκαίρι είναι ένας Θεός που μας κοιτάζει.

Πάει καιρός που ακούστηκεν η τελευταία βροχή

Πάνω από τα μυρμήγκια και τις σαύρες

Τώρα ο ουρανός καίει απέραντος

Τα φρούτα βάφουνε το στόμα τους

Της γης οι πόροι ανοίγουνται σιγά σιγά

Και πλάι απ’ το νερό που στάζει συλλαβίζοντας

Ένα πελώριο φυτό κοιτάει κατάματα τον ήλιο.

Ποιος είναι αυτός που κείτεται στις πάνω αμμουδιές

Ανάσκελα φουμέρνοντας ασημοκαπνισμένα ελιόφυλλα

Τα τζιτζίκια ζεσταίνονται στ’ αυτιά του

Τα μυρμήγκια δουλεύουνε στο στήθος του

Σαύρες γλιστρούν στη χλόη της μασχάλης

Κι από τα φύκια των ποδιών του αλαφροπερνά ένα κύμα

Σταλμένο απ’ τη μικρή σειρήνα που τραγούδησε:

Ω σώμα του καλοκαιριού γυμνό καμένο

Φαγωμένο από το λάδι κι από το αλάτι

Σώμα του βράχου και ρίγος της καρδιάς

Μεγάλο ανέμισμα της κόμης λυγαριάς

Άχνα βασιλικού πάνω από το σγουρό εφηβαίο

Γεμάτο αστράκια και πευκοβελόνες

Σώμα βαθύ πλεούμενο της μέρας!

Σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ - Οδυσσέας Ελύτης Ὢ σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ γυμνὸ καμένο Φαγωμένο ἀπὸ τὸ λάδι κι ἀπὸ τὸ ἀλάτι Σῶμα τοῦ βράχου καὶ ῥῖγος τῆς καρδιᾶς Μεγάλο ἀνέμισμα τῆς κόμης λυγαριᾶς Ἄχνα βασιλικοῦ πάνω ἀπὸ τὸ σγουρὸ ἐφηβαῖο Γεμᾶτο ἀστράκια καὶ πευκοβελόνες Σῶμα βαθὺ πλεούμενο τῆς μέρας! [Πηγή: www.doctv.gr]

Σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ - Οδυσσέας Ελύτης Ὢ σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ γυμνὸ καμένο Φαγωμένο ἀπὸ τὸ λάδι κι ἀπὸ τὸ ἀλάτι Σῶμα τοῦ βράχου καὶ ῥῖγος τῆς καρδιᾶς Μεγάλο ἀνέμισμα τῆς κόμης λυγαριᾶς Ἄχνα βασιλικοῦ πάνω ἀπὸ τὸ σγουρὸ ἐφηβαῖο Γεμᾶτο ἀστράκια καὶ πευκοβελόνες Σῶμα βαθὺ πλεούμενο τῆς μέρας! [Πηγή:

Ιατρείο ψυχής

  Το παρακάτω κείμενό μου, είναι από το λογοτεχνικό δρώμενο της Μαρίας Νικολάου, που διατηρεί το ιστολόγιο ΚΕΙΜΕΝΟ. Η πρόκληση ήταν να γράψουμε ένα μικρό κείμενο, διακοσίων λέξεων, με τις λέξεις άνοιγμα, δώρο, φως. Την ευχαριστώ για την ευκαιρία να πειραματιστούμε με τις λέξεις και κατ΄επέκταση με τη γραφή, αλλά και για τον κόπο της οργάνωσης όλης αυτής της προσπάθειας.

  Συγχαρητήρια στον Γιάννη (Giannis Pit) για την πρωτιά του με το υπέροχο Adagio

  Aναδημοσιεύω και το δικό μου πόνημα στο ιστολόγιο μου, για να  μείνει κι εδώ:  

Η εικόνα είναι δημιουργία της Τεχνητής Νοημοσύνης 
(ή αλλιώς: του συνομιλητήρα)

  Ο προσφάτως αφιχθείς ιατρός από την Εσπερία, είχε εγκατασταθεί οριστικά στη μικρή τους πόλη, φτιάχνοντας ένα διαφορετικό ιατρείο. Γιάτρευε τους πόνους της ψυχής διαμέσου παλιών φωτογραφιών, σε έναν χώρο, που δημιούργησε κάποιος ξεχασμένος σουρεαλιστής καλλιτέχνης. Πράσινο γρασίδι στο δάπεδο, λάμπες στην οροφή σε ακανόνιστα σχήματα, έπιπλα ασύμμετρα και ανομοιόμορφα, που έμοιαζαν έτοιμα να ρευστοποιηθούν στον χώρο, πίνακες με κρυφά νοήματα σε καθημερινά αντικείμενα, όπως γέφυρες, ρολόγια ή κλεψύδρες. Ο ιατρός, αλλόκοτος στην εμφάνιση, περισσότερο έμοιαζε μ΄ έναν ζογκλέρ σε επαρχιακή παράσταση.

   Από τους ασθενείς του ζητούσε να του παραδώσουν πέντε φακέλους, όπου μέσα στον καθένα θα είχαν τοποθετήσει μία σημαντική γι΄αυτούς φωτογραφία. Το άνοιγμά τους θα γινόταν με τρόπο θεατρικό και οι φωτογραφίες θα επιστρέφονταν σαν να λάμβαναν κάποιο πολύτιμο δώρο. Θα έβλεπαν την πρώτη για λίγα δευτερόλεπτα στο φως που τρεμόπαιζε και στη συνέχεια θα έπρεπε να του διηγηθούν αυθόρμητα, δίχως αναστολές, τέτοια ήταν η συμφωνία, όλα όσα έκρυβε μέσα της η εικόνα που μόλις αντίκρισαν, όσα δεν είχαν τολμήσει ποτέ μέχρι τότε, ούτε στον εαυτό τους να πουν. Η διαδικασία εξαντλούνταν στην τελευταία φωτογραφία.

  Και είναι γεγονός ότι έφευγαν ανακουφισμένοι από εκεί, είχαν επιτέλους διαβεί το ξέφωτο της γαλήνης που τόσο λαχταρούσαν, χρειάζονταν μόνον κάποιον, που ήξερε να ακούει την ψυχή και τη καρδιά τους.