Στο Περιγιάλι το κρυφό... από ερωτικό, βαθιά πολιτικό!

  Ήταν και εξακολουθεί να είναι ένα από τα πιο αγαπημένα μου
τραγούδια, από τα φοιτητικά μου χρόνια. Η Άρνηση του Γιώργου Σεφέρη, σε μελοποίηση Μίκη Θεοδωράκη. Για κάποιον λόγο αισθανόμουν ότι μιλούσε για όλους εκείνους τους χαμένους έρωτες των πρώτων μου χρόνων, συγχρόνως όμως, θες η μουσική του Θεοδωράκη να έπαιζε το ρόλο της, το ένιωθα και βαθιά πολιτικό, για όλα εκείνα που ονειρευόμουν για τη χώρα μου, που η Αλλαγή θα έφερνε..., αλλά κάπου έμεναν στη μέση.

   Το ποίημα αυτό, ο Σεφέρης το έγραψε το 1931. Και πράγματι ήταν ένα ερωτικό ποίημα. Λιτό και σύντομο, μιλά για έναν χαμένο έρωτα, για τη προσδοκία που την έσβησε ο αέρας, για μία αποτυχημένη προσπάθεια ευτυχίας. Τη δίψα που δεν σβήνει (γλυφό νερό),τη φευγαλέα ευτυχία και, τελικά, συνειδητοποιεί ότι έπλεξε λάθος τη ζωή του. Αποφασίζει να στρίψει το τιμόνι.

  Η Άρνηση απέκτησε εμβληματική σημασία ως ύμνος της αντίστασης κατά την περίοδο της στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974). Η σύνδεση του ποιήματος με τη δικτατορία προέκυψε κυρίως χάρη στη μελοποίησή του από τον Μίκη Θεοδωράκη, ένα από τα συμβολικότερα πρόσωπα του αντιδικτατορικού κινήματος τότε. Το "λάθος" δεν ήταν πλέον ένας χαμένος έρωτας, αλλά η δικτατορία και η κατάσταση ασφυξίας που επικρατούσε. Η "αλλαγή ζωής" ήταν το αίτημα για δημοκρατία, ελευθερία και ανατροπή του καθεστώτος. Αλλά όχι μόνο:

  Το 1969, ο Γιώργος Σεφέρης, ήδη νομπελίστας με παγκόσμιο κύρος, έκανε μια περίφημη δήλωση μέσω του BBC κατά της Χούντας, καταγγέλλοντας την "αναγκαστική νάρκη" (υποχρεωτικό ύπνο) στην οποία είχε περιέλθει η χώρα. Αυτή η δήλωση έδωσε πολιτικό βάρος σε όλο του το έργο και έστρεψε την προσοχή στα ποιήματά του.

  Η Χούντα απαγόρευσε τη μουσική του Θεοδωράκη και τα ποιήματα του Σεφέρη. Ωστόσο, το ποίημα έγινε ο άτυπος ύμνος του αντιδικτατορικού αγώνα. Η κορύφωση ήρθε στην κηδεία του ποιητή τον Σεπτέμβριο του 1971. Χιλιάδες κόσμου ακολούθησαν την πομπή στους δρόμους της Αθήνας και, σε μια από τις πρώτες μαζικές ανοιχτές εκδηλώσεις αντίστασης, άρχισαν να τραγουδούν εν χορώ την «Άρνηση». 

  Η Άρνηση

Στο περιγιάλι το κρυφό

κι άσπρο σαν περιστέρι

διψάσαμε το μεσημέρι

μα το νερό ήταν γλυφό.

Πάνω στην άμμο τη χρυσή

το όνομά της γράψαμε

ωραία που περάσαμε

μα φύσηξεν ο μπάτης

και σβήστηκε η γραφή.

Με τι καρδιά, τι πνοή

τι πόθους και τι πάθος

πλέξαμε τη ζωή μας· ένα λάθος!

Οπότε αλλάξαμε ζωή.

   Με αυτόν λοιπόν τον τρόπο, ένα απλό ερωτικό ποίημα μετατράπηκε σε σύμβολο εθνικής αντίστασης, αποδεικνύοντας τη διαχρονική δύναμη της ποίησης να εκφράζει τις βαθύτερες ανάγκες μιας ολόκληρης κοινωνίας.

Ο Καποδίστριας του Σμαραγδή

Ο Αντώνης Μυριαγκός ως Καποδίστριας

  Η τελευταία φορά που έγραψα για τον Γιάννη Σμαραγδή, ήταν το 2017 για την ταινία του Καζαντάκης. Τότε είχα αποκομίσει τις καλύτερες εντυπώσεις. Και γενικά μέχρι πρότινος ήμουν ένθερμος υποστηρικτής του Σμαραγδή. Για την ταινία του Καποδίστριας δυστυχώς, δεν μπορώ να υποστηρίξω το ίδιο. Σίγουρα ξοδεύτηκαν πολλά χρήματα, είναι μια υπερπαραγωγή για τα ελληνικά δεδομένα, με υπέροχα κουστούμια και εντυπωσιακά εξωτερικά γυρίσματα, με ηθοποιούς που ανταποκρίθηκαν απόλυτα στον ρόλο τους, ειδικά ο πρωταγωνιστής ο Αντώνης Μυριαγκός, αλλά... μέχρι εκεί.

  Θα ξεκινήσω από τα πιο απλά. Σενάριο αδύναμο και πολλές φορές, ειδικά στο πρώτο μέρος, πέρα του λογικού απλοϊκό. Η σκηνοθεσία ναι, είχε γρήγορη ροή, φοβάμαι όμως ότι δεν μπορείς να εμβαθύνεις ούτε τον άνθρωπο ούτε τον πολιτικό Καποδίστρια, όταν επιχειρείς να παρουσιάσεις τη ζωή του με τόσο γρήγορο ρυθμό, μέσα σε ένα δίωρο. Αν περιοριζόταν για παράδειγμα η ταινία, σε όσα συνέβησαν από την στιγμή που του ανατέθηκε να κυβερνήσει την Ελλάδα ως τον θάνατο του, τότε ίσως θα είχαμε ένα πιο σφιχτό σενάρια και θα είχε χρόνο ο Σμαραγδής να εμβαθύνει σε όσα τραγικά για τον Καποδίστρια και το Έθνος μας συνέβησαν τότε.

  Αλλά μάλλον δεν τον ενδιέφερε αυτό, αντίθετα ήθελε να φτιάξει μια αγιογραφία του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας, η οποία πάνω απ΄όλα αδικεί τον ίδιο τον Καποδίστρια. Ο Σμαραγδής παίζει στο δίπολο ο καλός Καποδίστριας και οι κακοί εχθροί -  του Έθνους  (Μέτερνιχ, Άγγλοι και Κοτσαμπάσηδες). Μακάρι η ιστορία να μπορούσε να απλουστευτεί τόσο, ούτε στα εγχειρίδια του Δημοτικού γίνεται αυτό.

  Ναι, ο Μέτερνιχ ήταν ορκισμένος εχθρός της Ελλάδας, υπήρχε το φιλο-αγγλικό κόμμα που εξυπηρετούσε τα συμφέροντα των Άγγλων, όπως υπήρχε το το φιλο-γαλλικό και φιλο-ρωσικό. Σίγουρα οι Αγγλογάλλοι εκμεταλλεύτηκαν τις έριδες των Ελλήνων για να βγάλουν από την μέση τον Καποδίστρια, θεωρώντας ότι εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της Ρωσίας. Και ναι μεν οι Κοτζαμπάσηδες εναντιώθηκαν από ένα σημείο και πέρα στην πολιτική του (και με ακραίο τρόπο), μην ξεχνάμε όμως ότι ο Καποδίστριας ήταν εκείνος που κατάργησε το Σύνταγμα των Ελλήνων της Τροιζήνας, με το οποίο οριζόταν ο ίδιος κυβερνήτης, αλλά σε ένα απόλυτα δημοκρατικό πλαίσιο για την εποχή. Εκείνοι οι Κοτζαμπάσηδες ψήφισαν το πιο δημοκρατικό Σύνταγμα της εποχής. Υπάρχει βέβαια και η άποψη που υποστηρίζει ότι η όποια Δημοκρατία, ήταν πολυτέλεια για την εποχή, την οποία δεν ενστερνίζομαι. 

  Ο Καποδίστριας έβαλε τις βάσεις για το σύγχρονο ελληνικό κράτος. Είχε ένα όραμα για την Ελλάδα, το οποίο μεθοδικά, μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες προσπάθησε να εφαρμόσει. Αμφιβάλλω όμως αν οι προσπάθειες του θα κατέληγαν να γίνουμε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος όπως πιστεύουν κάποιοι, για τον απλό λόγο ότι πάντα εξαρτιόμασταν από τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής, τις οποίες ενδιέφεραν η εξυπηρέτηση των δικών τους συμφερόντων και όχι να γίνουμε σοβαρό κράτος. Οι ίδιες οι Μεγάλες δυνάμεις, από την εποχή που κυβερνούσε ακόμα ο Καποδίστριας, είχαν αποφασίσει να τον αντικαταστήσουν με έναν ξενόφερτο βασιλιά, που να είναι του χεριού τους, κι όπως και ο Καποδίστριας, κι αυτοί διακαώς επιθυμούσαν να διαγράψουν τα προοδευτικά συντάγματα που έφτιαξαν οι Έλληνες μέσα στον ορυμαγδό της Επανάστασης. 

  Ένα άλλο θέμα είναι ο κόσμος που κατακλύζει τις αίθουσες για να δει την ταινία. Σίγουρα ενδιαφέρουσα παράμετρος. Η ταινία διεγείρει το θυμικό του κόσμου, του δίνει μια εύκολη απάντηση για τη σημερινή κακοδαιμονία μας. Μακάρι ο κόσμος βγαίνοντας από την αίθουσα να διάβαζε και λίγη πραγματική ιστορία. Κι έχουν γραφτεί υπέροχα ιστορικά έργα για τον Καποδίστρια. Και σίγουρα ο κινηματογράφος, όση καλή διάθεση κι αν έχει, δεν γράφει τη ιστορία, αλλά παρουσιάζει την συγκεκριμένη άποψη του δημιουργού της κάθε ταινίας.

  Κλείνοντας θα έλεγα. Ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν μια από τις σημαντικότερες μορφές που κυβέρνησαν αυτή τη χώρα. Λειτούργησε σε ένα πολύ δύσκολο για τη χώρα μας πλαίσιο. Έκανε πολλά σημαντικά και απαραίτητα βήματα για να θεμελιωθεί το κράτος μας. Έκανε και λάθη. Άγιος δεν ήταν ούτε είχε κάποιο θεόσταλτο, προαποφασισμένο ρόλο. Και η ταινία του Σμαραγδή πολύ απέχει από το να μας παρουσιάσει τον πραγματικό Ιωάννη Καποδίστρια, αλλά και τα πραγματικά γεγονότα της εποχής του.

  ΥΓ: Και οι Μαυρομιχαλαίοι σίγουρα δεν κατοικούσαν σε κάποια ετοιμόρροπα κτίσματα, ως ερείπια παρουσιάζονται στην ταινία. Σώζεται ο  πύργος των Μαυρομιχαλαίων στην Μάνη (αναφέρεται ως παλάτι) και στα χρόνια του Καποδίστρια, κατοικούσαν στο Ναύπλιο, σε κανονική κατοικία, κοντά στο Άγιο Σπυρίδωνα, όπου και τον δολοφόνησαν. Μάλιστα επειδή είχαν δεκάδες θύματα στον αγώνα, αλλά και πρόσφεραν όλη την περιουσίας τους σε αυτόν, ζούσαν στα όρια της πενίας.

Χειμώνας

Η συμμετοχή μου στο λογοτεχνικό δρώμενο της Airis με θέμα "Χειμωνιάτικα αποτυπώματα". 

   Ο Ανδρέας στάθηκε μπροστά στο παράθυρο. Έξω ο ήλιος επιτέλους είχε προβάλλει φωτίζοντας εκτυφλωτικά το χιόνι που είχε καλύψει από το προηγούμενο βράδυ όλο το χωριό τους. Στέγες, δρόμους και πεζοδρόμια, δέντρα, το χώμα. Δεν ήταν η λαμπρότητα του χιονιού που τον ενοχλούσε, αλλά η ψυχρότητα του άδειου του σπιτιού, ο πόνος στην καρδιά που μέρα με τη μέρα τον κατέτρωγε, η αίσθηση της διάλυσης όλων όσων είχε κτίσει τη ζωή του μέχρι πρότινος. 

   Δεν υπάρχει κρύος καιρός μα μόνο ακατάλληλα ρούχα είχε διαβάσει τις προάλλες. Ένα ακόμα από τα ευφυολογήματα του διαδικτύου. Μα ο χειμώνας δεν ήταν μόνο εκεί έξω. Ήταν κυρίως η σιωπή που είχε εγκατασταθεί στο σαλόνι του, ανάμεσα στις άδειες πολυθρόνες και τα αδιάβαστα βιβλία, στο τραπέζι της κουζίνας, στο κρεβάτι τους. Μετά το φευγιό της, οι εποχές είχαν σταματήσει να εναλλάσσονται. Είχε μείνει κολλημένος σε έναν αιώνιο Δεκέμβρη της ψυχής, τίποτε δεν ήταν ικανό να του αναπτερώσει την όποια ελπίδα.

  Η μοναξιά έχει τη δική της θερμοκρασία, είναι ένας υπόκωφος πάγος που δεν λιώνει με την πρώτη ακτίνα ηλίου. Είναι η ανάγκη να τυλιχτείς σ' ένα παλιά παλτό, όχι για να προστατευτείς από το χιόνι, αλλά για να κρατήσεις μέσα σου τα τελευταία ψήγματα μιας ζεστασιάς που κάποτε θεωρούσες δεδομένη. Ίσως αυτός να ήταν ο σκοπός του χειμώνα, σκέφτηκε. Να μας αναγκάσει να κοιτάξουμε μέσα μας. Όπως οι σπόροι περιμένουν κάτω από το παγωμένο χώμα, έτσι και η ανθρώπινη αντοχή δοκιμάζεται στον χειμώνα. Δεν είναι ο θάνατος της φύσης, αλλά η ανάσα της. Μια βαθιά, παγωμένη εισπνοή πριν την επόμενη άνοιξη.

  Ασυναίσθητα άνοιξε το φερμουάρ στο πουλόβερ που φορούσε. Το σκοτάδι της ψυχής του σαν να φωτίστηκε λίγο. Για πρώτη φορά, η ησυχία γύρω του δεν του φάνηκε απειλητική. Ήταν απλώς ο χειμώνας που του ζητούσε να περιμένει. Του ζητούσε να ανασυντάξει τις δυνάμεις του, να βρει και πάλι τη ζωντάνια του, να πολεμήσει ενάντια στην παραίτηση που είχε υποβάλλει τον εαυτό του, να θελήσει την επόμενη ημέρα.

  Φτάνει να το ήθελε πραγματικά, φτάνει να ήθελε να ζήσει και πάλι, φτάνει να δεχόταν να αφήσει πίσω του όσα τον κρατούσαν σε ένα παρελθόν δίχως νόημα.  

φωτο: Β. Διακοβασίλης

           

Ορκισμένη της Rene Karabash

  H Rene Karabash (ψευδώνυμο της Ιρένα Ιβάνοβα) είναι Βουλγάρα ποιήτρια, ηθοποιός και θεατρικογράφος. Η πολυτάλαντη καλλιτέχνιδα εκτός των άλλων έγραψε και το μυθιστόρημα Ορκισμένη, το οποίο από την πρώτη στιγμή έκανε εντύπωση όχι μόνο για τη θεματολογία του, αλλά και για τον ιδιαίτερο τρόπο γραφής του, σαφώς επηρεασμένος από την ποιητική ενασχόλησή της.

  Το Ορκισμένη αναφέρεται σε ένα σύνολο ηθών, το Κανούν όπως ονομάζονται αυτά, τα οποία ορίζουν με κάθε λεπτομέρεια τους κανόνες με τους οποίους συμβίωναν οι κάτοικοι των απομακρυσμένων κοινοτήτων των Αλβανών στη Βαλκανική χερσόνησο. Ένα σύνολο σκληρών κανόνων, ακατανόητων σε εμάς, οι οποίοι όμως όριζαν τη ζωή των αντρών και των γυναικών των κοινοτήτων αυτών.

   ...το ξερεις, έτσι, ότι σύμφωνα με το Κανούν θα βάλω μέσα στα προικιά σου μια σφαίρα, με την οποία ο Νεμάνια θα σε σκοτώσει, άμα δεν σε βρει αγνή, είσαι αγνή; ...

  Αυτός που θα έβαζε τη σφαίρα θα ήταν ο ίδιος ο πατέρας της νύφης και αυτός που θα την σκότωνε θα ήταν ο ίδιος η γαμπρός, που στάθηκε δίπλα της πριν λίγη ώρα για να την παντρευτεί. Και ο οποίος στη συνέχεια στο νεκρόδειπνο, θα γευμάτιζε μαζί με τους συγγενείς της νύφης.

  Σύμφωνα με το Κανούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις μια γυναίκα είχε το δικαίωμα να αρνηθεί τη γυναικεία της φύση, με κάθε επισημότητα να ορκιστεί στην παρθενία της (να γίνει burnesha) και να μεταμορφωθεί σε άντρα φορώντας αντρικά ρούχα, κόβοντας τα μαλλιά της, να συχνάζει στα καφενεία με τους άντρες, να πίνει, να κρατά όπλο, να έχει δικαιώματα τα οποία οι γυναίκες δεν είχαν. Κι αυτές ήταν οι Ορκισμένες παρθένες, μια από αυτές είναι και η Μπεκιά, η πρωταγωνίστρια της ιστορίας αυτής της Rene Karabash, η οποία για λόγους τους οποίους σταδιακά θα μας αποκαλυφθούν, μεταμορφώνεται στον Μάτια. Μια επιλογή δίχως επιστροφή, μια επιλογή μεταξύ ζωής και θανάτου.

  Η πλοκή όμως του έργου αυτού δεν εξαντλείται σε μια περιγραφή των ηθών αυτών, έστω σε μυθιστορηματική μορφή, αλλά προχωρά πιο βαθιά διερευνώντας τα όρια της ανθρώπινης φύσης, πόσο δυσδιάκριτα μπορούν να γίνουν κάποιες φορές, αλλά και πόσο επικίνδυνα γίνονται αν παραβείς κάποιες από τις βασικές αρχές, που καταδυναστεύουν αυτές τις απομονωμένες κοινωνίες.

  ...ο έρωτας; ποιος μιλάει εδώ για τον έρωτα; ο έρωτας στα μέρη μας ίσον θάνατος  

διαλέγεις τον έρωτα; διαλέγεις το θάνατο ...

 Κι αν ο έρωτας είναι απαγορευμένος φανταστείτε τι μπορεί να γίνει, ή καλύτερα πως μπορεί να κτιστεί η ιστορία, αν ο έρωτας αυτός αφορά δύο γυναίκες. Η ίδια η συγγραφέας, σε πρώτο πρόσωπο, μας λέει: Αυτό που θέλω να πω είναι ότι  αγάπη δεν κυριαρχείται από το φύλο, απ΄τους νόμους και το χρόνο. Αν ο άνθρωπος πηγαίνει ενάντια στον εαυτό του, τότε και η ζωή θα πηγαίνει ενάντια στον ίδιο.  

 

Μια από τις ορκισμένες της βόρειας Αλβανίας. Πριν και μετά!

  Το μυθιστόρημα Ορκισμένη είναι ένα από εκείνα τα λογοτεχνικά διαμάντια της Βαλκανικής λογοτεχνίας, το οποίο από την μια σου θυμίζει ότι οι πρόγονοι μας λειτουργούσαν βάσει ενός διαφορετικού κώδικα αξιών από τον σημερινό ο οποίος σε σοκάρει για την σκληρότητα του*, συγχρόνως όμως σε γλυκαίνει με την αβίαστη γραφή του και στο τέλος σε κάνει να συμφωνήσεις με την άποψη της Karabash:

  Πιστεύω στην ισορροπία της ζωής, στη φύση και τη γαλήνη, που νιώθουμε σε στιγμές, όπου τα πόδια μας βουλιάζουνε στο έδαφος, όμως εμείς αισθανόμαστε ανάλαφροι, σε απόλυτη ειρήνη με τον εαυτό μας, στην απέραντη χαρά να νιώθουμε τη πληρότητα του να είμαστε άνθρωποι. 

* Ας θυμηθούμε και τα δικά μας εγκλήματα τιμής ή τις βεντέτες.

 

Το κορίτσι με τα μαύρα ( Έλλη Λαμπέτη )

Από την ταινία: Το κορίτσι με τα μαύρα

  Η Έλλη Λαμπέτη στα μάτια τα δικά μου, φαντάζει ακόμα ως μια από τις τρεις μεγαλύτερες σταρ του ελληνικού κινηματογράφου. Οι άλλες είναι η Μελίνα Μερκούρη και η Ειρήνη Παππά. Η Λαμπέτη με μάγεψε όταν είδα την ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη Το Κορίτσι με τα Μαύρα (1956). Η Έλλη Λαμπέτη, συνδέθηκε άρρηκτα με την ταινία αυτή, μία από τις πιο σημαντικές στιγμές στην καριέρα της και δίχως καμία υπερβολή και στον μεταπολεμικό ελληνικό κινηματογράφο.

  Στην ταινία, το βλέμμα της, η θλίψη στο πρόσωπό της, ο αγώνας της να υπερβεί όσα άσχημα συνέβαιναν δίπλα της, η αποτύπωση της καταπίεσης στην οποία υπόκεινταν οι γυναίκες σε μία καθαρά ανδροκρατούμενη κοινωνία της παράκτιας πόλης που ζούσε και η "χημεία" που την έδεσε με τον συμπρωταγωνιστή της  Δημήτρη Χορν, με έκαναν να τη θαυμάσω για την υποκριτική της ικανότητα. 

  Η ταινία διαδραματίζεται σε ένα συντηρητικό περιβάλλον, όπου η Μαρίνα (Έλλη Λαμπέτη) και η οικογένειά της δέχονται την κοινωνική κατακραυγή, μετά τον πρόσφατο θάνατο του πατέρα τους. Η Μαρίνα είναι αναγκασμένη να φοράει μαύρα, ενώ η ίδια και η αδελφή της γίνονται αντικείμενα παρενόχλησης από τους ντόπιους άντρες. Η άφιξη του Αθηναίου συγγραφέα Παύλου (Δημήτρης Χορν) στο νησί φέρνει έναν αέρα ελπίδας. Ο Παύλος ερωτεύεται τη Μαρίνα, προκαλώντας την οργή και τη ζήλια της τοπικής κοινωνίας. Η αδυσώπητη νοοτροπία των κατοίκων στέκεται εμπόδιο στην ευτυχία του ζευγαριού, οδηγώντας το σε ένα άκρως τραγικό γεγονός, που με συγκλόνισε.

  Η ταινία αναγνωρίστηκε διεθνώς, συμμετέχοντας στα κινηματογραφικά φεστιβάλ των Καννών και της Μόσχας το 1958. Μάλιστα, απέσπασε τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας το 1958 στις Κάννες, ενώ κέρδισε και το βραβείο της Αργυρής Άρκτου στο Φεστιβάλ της Μόσχας.

  Η Έλλη Λαμπέτη (πραγματικό όνομα Έλλη Λούκου) γεννήθηκε στα Βίλια της Αττικής το 1926. Ξεκίνησε την καριέρα της στο θέατρο κατά τη διάρκεια της Κατοχής, αφού σπούδασε στη Δραματική Σχολή της Μαρίκας Κοτοπούλη. Στο θέατρο ξεχώρισε για το μεγάλο υποκριτικό της ταλέντο, την ευαισθησία και την ένταση στις ερμηνείες της, καθιστώντας την μια από τις κορυφαίες πρωταγωνίστριες της εποχής της. Στον κινηματογράφο εκτός από το "Κορίτσι με τα Μαύρα", οι ερμηνείες της άφησαν εποχή και σε άλλες ταινίες, όπως η «Κάλπικη Λίρα» και η «Το τελευταίο ψέμα». Η ερμηνεία της στην τελευταία τής χάρισε υποψηφιότητα για τα βραβείο BAFTA. 

  Η προσωπική ζωή της Έλλης Λαμπέτη, παρά την επαγγελματική της επιτυχία, ήταν γεμάτη ανατροπές, μεγάλους έρωτες, αλλά και τραγικές απώλειες που σημάδεψαν την ψυχή και την πορεία της. Το 1950, η Λαμπέτη παντρεύτηκε τον γνωστό δημοσιογράφο, κριτικό και θεατρικό συγγραφέα Μάριο Πλωρίτη. Ο γάμος τους διήρκεσε μόλις τρία χρόνια, αλλά η στενή φιλία τους διατηρήθηκε για πάντα. Η σχέση της με τον Δημήτρη Χορν θεωρείται ένας από τους πιο θυελλώδεις και παθιασμένους έρωτες στην ιστορία του ελληνικού θεάτρου. Οι δυο τους αποτέλεσαν ένα από τα πιο αγαπημένα ζευγάρια, τόσο στη ζωή όσο και στη σκηνή, και συνεργάστηκαν σε πολλές επιτυχημένες παραστάσεις και ταινίες. Η σχέση τους, όμως, ήταν γεμάτη εντάσεις και διαφωνίες και έληξε οριστικά το 1959. Μετά τον χωρισμό της από τον Χορν, γνώρισε τον Αμερικανό συγγραφέα Φρέντερικ Γουέικμαν, τον οποίο και παντρεύτηκε το 1953. Ο γάμος τους κράτησε για αρκετά χρόνια, ως το 1976.

  Βίωσε την τραγική απώλεια ενός παιδιού με τον Δημήτρη Χορν, καθώς απέβαλε κατά τη διάρκεια της σχέσης τους. Η μεγαλύτερη ίσως πληγή της ζωής της ήταν η αποτυχημένη υιοθεσία της κόρης της, Ελίζας. Το 1974 η Λαμπέτη προσπάθησε να υιοθετήσει ένα κοριτσάκι. Ωστόσο, η βιολογική του μητέρα το διεκδίκησε δικαστικά, με αποτέλεσμα η Λαμπέτη να χάσει τελικά την κηδεμονία. Αυτή η υπόθεση την τραυμάτισε βαθιά και επηρέασε την ψυχική της υγεία για πολλά χρόνια. Η Έλλη Λαμπέτη έφυγε από τη ζωή στις 3 Σεπτεμβρίου 1983, σε ηλικία 57 ετών, μετά από μια μακρά μάχη με τον καρκίνο.

 

Η Γιορτή - Χριστούγεννα σε τέσσερις πράξεις!

Συμμετοχή στο Χριστουγεννιάτικο δρώμενο του διαδικτυακού συνταξιδιώτη Giannis Pit με το ιστολόγιο ΗΔΥΠΟΤΟΝ

   Κι έρχεται η μέρα της γιορτής. Όλα τακτοποιημένα στο σπίτι, τα χριστουγεννιάτικα στολίδια στη θέση τους, τα κεράκια αναμμένα, το δέντρο να καταλαμβάνει την καλύτερη θέση του σπιτιού. Τα γλυκά έτοιμα για κέρασμα, οι μυρουδιές από την κουζίνα μεθυστικές, το λευκό κρασί στο ψυγείο ή σε κάποιο απόμερο δωμάτιο αν είναι κόκκινο. Οι φίλοι και οι συγγενείς σου θα περάσουν από το σπίτι, θα κρεμάσουν τα βαριά τους πανωφόρια εκεί που θα τους υποδείξουμε, θα σου ευχηθούν τα καλύτερα, εσύ θέλεις οι ευχές τους να πιάσουν τόπο, όλα να πάνε καλά στο Νέο Έτος που ανοίγεται μπροστά σας. Θα αφήσουν τα δώρα τους στα χέρια σου, εσύ τα βάζεις σε μία γωνία, θα τα ανοίξεις την επομένη, θα τους πεις να καθίσουν, θα τους ρωτήσεις τι κρασί προτιμούν, το τραπέζι και το σαλόνι θα γεμίσει με κόσμο. Οι γυναίκες πιο συγκαταβατικές, πιο χαμηλόφωνες, φαινομενικά πιο ατάραχες θα πουν τα δικά τους, ενώ οι άντρες, πιο φωνακλάδες, πιο επίμονοι, θα πιουν κι ένα ποτήρι παραπάνω, θα βρουν την ευκαιρία να λύσουν μεταξύ τους το "Κυπριακό", να ανταλλάξουν βέλη παραταξιακής πίστης, να παλέψουν για τη δική τους αλήθεια, τη μόνη αλήθεια. Και κάπου εκεί, κοντά στα μεσάνυχτα, αποκαμωμένοι από τη πρώτη μέρα του χρόνου, προηγήθηκε κι ένα ξενύχτι, θα πάνε στα σπίτια τους για να κυλήσει πλέον ο νέος χρόνος, με όσα καλά ή δύσκολα θα φέρει στον καθένα.

   Αυτά παλιότερα διότι, όλοι το ζούμε, μετά την πανδημία τα σπίτια όλο και πιο δύσκολα ανοίγουν πια, θαρρείς πως και ο φόβος έχει φωλιάσει για καλά στην ψυχή μας. Ή πάλι μάθαμε στη βολή του έξω, οι γιορτές να γίνονται σε κάποιο κατάστημα εστίασης, ακόμα και τα γενέθλια, ειδικά αυτά, έξω από τα σπίτια μας. Τα σπίτια μας δεν είναι χώροι υποδοχής σε γιορτινές ή μη μέρες, αλλά κλειστοί χώροι απλής εσωτερικής διαβίωσης.

  Μόνη παραφωνία, ευχάριστη όμως, όταν μαζεύονται αυτές τις μέρες οι δικοί μας άνθρωποι, αυτοί που ζουν πλέον μακριά μας, για λίγες μέρες θα γεμίσουν το σπίτι μας με φωνές, φασαρία, αταξία, απαιτήσεις μα κυρίως με χαρά διότι εκπληρώνουν την ανάγκη μας, να είμαστε γονείς κι αυτοί παιδιά, την ανάγκη μας να τους σφίξουμε όπως παλιά, και πάλι στην αγκαλιά μας... 

 

Το θαύμα - Χριστούγεννα σε τέσσερις πράξεις!

Συμμετοχή στο Χριστουγεννιάτικο δρώμενο του διαδικτυακού συνταξιδιώτη Giannis Pit με το ιστολόγιο ΗΔΥΠΟΤΟΝ

  Το θαύμα και τα Χριστούγεννα! Μα το μυαλό σου δεν πάει απευθείας στη Γέννηση του Χριστού; Σε μία από τις δογματικές αλήθειες της Χριστιανοσύνης, που μόνο ως θαύμα μπορεί να εκληφθεί. Η Αειπάρθενος  Παναγία, η Γέννηση του Χριστού σε ένα ταπεινό σπήλαιο, οι ουρανοί που άνοιξαν και οι Άγγελοι έψαλλαν το "επί γης Ειρήνη", οι παρακείμενοι βοσκοί που έτρεξαν να δουν τι φώτισε εκείνη τη βραδιά το άστρο το λαμπρό, οι Μάγοι (Σοφοί) από την Ανατολή που οδηγήθηκαν έως του σημείου της Γέννησης, καθένα από αυτά, δεν αποτελούν κι από ένα θαύμα;

  Κι εκεί μπαίνει το ερώτημα: Γίνονται θαύματα; Ή είναι γεγονότα, μικρά ή μεγάλα δεν έχει σημασία, που απλώς δεν μπορούμε να εξηγήσουμε; Ή ακόμα, μήπως είναι απλά, εξηγήσιμα γεγονότα, τα οποία αρνούμαστε να εξηγήσουμε; Ή μήπως, απλώς όλοι μας αναζητούμε καθημερινά το θαύμα στη ζωή μας; Θα θέλαμε η ζωή μας να περιέχει κάπου και το θαύμα, με το οποίο θα ξεπερνάμε τις δυσκολίες που διαφορετικά δεν θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε.

  Αν και είμαι δύσπιστος γενικά ως χαρακτήρας με όλα αυτά, με την ευκολία που ο σημερινός άνθρωπος, ο οποίος κινείται μέσα στα τόσα τεχνολογικά επιτεύγματα, χρησιμοποιεί τη λέξη "θαύμα", δεν το αρνούμαι. Όχι όμως για τα μικρά, τα καθημερινά, ακόμα και τα ιατρικά. 

Αλλά μόνο για εκείνα τα μεγάλα, τα σημαντικά, που η καρδιά πρέπει να μείνει ανοικτή για πάντα για να τα δεχθεί. Και η Γέννηση του Χριστού, για μένα, είναι ένα αυτά.