Πάντα η μορφή της Κατερίνας Γώγου αποτελούσε ένα αίνιγμα για μένα. Μια κι όλοι μας την γνωρίσαμε μέσα από τις ταινίες της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, σε ρόλους μιας αθώας και εύθυμης κοπέλας. Κάτι που έρχεται σε τέλεια αντίθεση με αυτό που ήταν στην πραγματική της ζωή.
Την εύθραυστη ψυχική της κατάσταση και τις ριζοσπαστικές της της θέσεις. Στη μεν ψυχική της διάθεση ένιωθε έντονη την κοινωνική καταπίεση, αλλά και τη σαθρότητα του πολιτικού συστήματος. Ήταν κατά βάση μοναχικός άνθρωπος, ενώ ο ασυμβίβαστος χαρακτήρας της που ερχόταν σε αντίθεση με τα πρότυπα της εποχής της, αλλά και οι αναρχικές της ιδέες της έφερναν πολλές φορές σε σύγκρουση με τα όργανα της τάξης, έχοντας αρκετές συλλήψεις στο ενεργητικό της. Η Κατερίνα Γώγου αυτοκτόνησε στο τέλος της ζωής της, στα 53 της (1993), εθισμένη από το ποτό και τα ναρκωτικά, μην αντέχοντας τα αδιέξοδα της προσωπικής της ζωής.
Το πραγματικό έργο της Γώγου, αυτό που την ανέδειξε σε είδωλο της νεολαίας της μεταπολίτευσης, ήταν η ποίησή της. Μέσα από τα ποιήματά της εξέφραζε τον εσωτερικό της κόσμο, την απόγνωση, την κοινωνική καταπίεση και τον αναρχικό της προβληματισμό. Η ποίησή της ήταν ωμή, αυθόρμητη και γεμάτη οργή, καθρέφτης της περιθωριοποιημένης πλευράς της κοινωνίας.
Μια μικρή επιλογή ποιημάτων της, για να δούμε πόσο διαφορετική είναι η ποίηση - καταγγελία της θα έλεγα, με την αθώα Κατερίνα που γνωρίσαμε μέσα από τον κινηματόγραφο:
Κι ένα τελευταίο ποίημα της Κατερίνα Γώγου, ένα από αυτά στα οποία διαφαίνεται η απόρριψη των καθιερωμένων, σε κάθε τους έκφανση, βαμμένο με το χρώμα της αμφισβήτησης, το κόκκινο.
Η ελευθερία μου είναι στις σόλες
των αλήτικων παπουτσιών μου.
Μπορώ να σεργιανίσω ότι ώρα μου γουστάρει.
Π.χ. την ώρα που βάζετε τις μασέλες σας
Στο ποτηράκι με το νερό πριν κοιμηθείτε
την ώρα που απαυτωνόσαστε
την ώρα που κάνετε το χρέος σας
στα παιδιά σας, στο σωματείο σας
την ώρα που σας έχουν χώσει την ιδέα
πως τρώτε αυγολέμονο
και τρώτε σκατά
μπορώ και περπατάω,
με τα αλήτικα παπούτσια μου
πάνω από τις στέγες σας
-όχι ρε παιδάκι μου σαν εκείνη
την ηλίθια με τη σκούπα, τη Μαίρη Πόπινς-
δεν πιάνετε το κανάλι μου
μόνο όσοι έχουμε το ίδιο μήκος κύματος
ανθρωπάκια χέστες, κατά βάθος σας λυπάμαι
αλλά τώρα δε χάνω το χρόνο μου μαζί σας
δεν θέλω παρτίδες με κανέναν σας
η ελευθερία σας
είναι στις σόλες των τρύπιων παπουτσιών μου
θάρθει η ώρα που θα τις γλύφετε
και θα ουρλιάζετε κλαίγοντας "θαύμα, θαύμα"
αυτά τα παπούτσια
ποτέ δεν ξεκουράζονται και ούτε βιάζονται
όταν εγώ καθαρίσω από εδώ
θα τα φορέσει ο Παύλος, η Μυρτώ, φοράμε το ίδιο νούμερο, δεν λειώνουν,
όσες πρόκες και αν ρίχνετε στο δρόμο.
Σας βαράνε στο δόξα πατρί σας
θα έρθει η ώρα
που θα τρέχετε απεγνωσμένα στο στιλβωτήριο
"συνοδοιπόροι" και "αποστάτες"
να βάψετε τα δικά σας
μα η μπογιά
δεν θα πιάνει
ότι και αν κάνετε, όσα και αν δίνετε
τέτοιο άτιμο κόκκινο είναι το δικό μας.
Φέρνω τον κόσμο άνω κάτω.
Η εισαγωγή σου θα μπορούσε να είναι και δική μου σε ένα αφιέρωμα σε αυτή την σπουδαία ποιήτρια, Βασίλη! Τρεις ποιητές έχω αγαπήσει και με έχουν επηρεάσει βαθιά στο πώς αντιλαμβάνομαι την ποίηση και η Κατερίνα Γώγου είναι ανάμεσά τους. Με μαγεύει πάντα αυτή η ωμότητα της αλήθειας της. Έχω ποιητικές της συλλογές, δεν έχω περιοριστεί, δηλαδή με τυχαίες αναγνώσεις στο διαδίκτυο.
ΑπάντησηΔιαγραφήΠοτέ δεν κατάφερα να ερμηνεύσω ή να ταυτίσω τις δύο εικόνες της -αυτήν που είχαμε από τις ελληνικές ταινίες και αυτήν από τα γραπτά της, αλλά και από το θάνατό της!
Κάποιες φορές για να καταλάβω έναν άνθρωπο ανατρέχω στην ημερομηνία γέννησής του (χωρίς να γνωρίζω από αστρολογία ή να πιστεύω σε αυτήν). Έτσι γνωρίζω για την Γώγου ότι ήταν γεννημένη την 1η Ιουνίου. Την ίδια μέρα είχε γεννηθεί και η Μέριλυν.
Από ένστικτο βλέπω μία ευθραυστότητα; Ίσως ένα εσωτερικό ανικανοποίητο που δεν ήταν αρκετό οι θαυμαστές και η δημοσιότητα να καλύψουν; Πάντως δεν ξέρω αν έμαθε, αν κατάλαβε ποτέ πόσο σπουδαίο είναι αυτό που είχε στη ψυχούλα της!
(Μου κράτησες ωραία συντροφιά στον καφέ μου σήμερα, Βασίλη... Πάω να συνεχίσω τον καθημερινό μου αγώνα).